Không phác thảo, ông dùng thước kẻ vẽ đường nét thẳng lên giấy. Đó là cách Weisbecker tìm ra hình hài sau cùng của bức tranh.
Từ minh họa đến các tác phẩm cá nhân, cách biểu đạt của Weis- becker đã thay đổi rất nhiều theo thời gian.
“Cứ như thể có ngôi sao trên cao dẫn lối tôi qua những khúc quanh trên hành trình nghệ thuật. Mỗi lần tôi chuyển hướng, độc giả vẫn ở đó, khiến tôi muốn tiến về phía trước”.
Philippe Weisbecker hầu như không phác thảo. Ông bắt đầu vẽ trực tiếp, vừa làm vừa chỉnh sửa đến khi hoàn thiện tác phẩm. Quá trình đó không dựa trên bản kế hoạch định sẵn, mà giống như hành trình tiến vào vùng đất đầy những điều bất định.
Thay vì vẽ một mạch từ đầu đến cuối, ông đi tới lui khi cần thiết để hình ảnh dần hiện ra. “Sau cùng,” ông chia sẻ khi nói về áo len mình vẽ cho UNIQLO, “Tôi chỉ coi nó là một mạng lưới đường nét, một góc nhìn thú vị. Rốt cuộc, dù chỉ một đường kẻ trên giấy, nếu vẽ với sự tiết chế, cũng có thể thành tác phẩm nghệ thuật. Quan trọng không nằm ở những gì hiển hiện ra, mà nằm ở những giá trị ẩn chứa bên trong đó.”
Một lý do để vẽ đồ vật thân quen? Nhịp sống phố thị.
Chúng tôi ghé thăm xưởng vẽ của Weisbecker trong khu phố yên tĩnh bậc nhất Paris. Dưới ánh sáng rót từ ô cửa sổ trên cao, mỗi dụng cụ đều có chỗ riêng và thể hiện mục đích sử dụng cụ thể. Trong không gian ấy, thật dễ hiểu vì sao Weisbecker luôn vẽ những đồ vật quen thuộc. Khi hỏi liệu ông có lý do riêng nào khi vẽ những vật thân thuộc không, ông cười, “Vì chúng dễ vẽ! Nếu đồ vật quá phức tạp, tôi sẽ mất hứng. Với món đồ giản dị, tôi có thể hình dung cách chúng được sử dụng. Mỗi đồ vật đều kể một câu chuyện và cất giữ ký ức. Như người ta vẫn nói, giá mà những bức tường biết kể chuyện. Nhìn một chiếc búa, tôi không khỏi tưởng tượng về những người đã dùng nó và thời gian họ gắn bó với món đồ. Tôi thích thả hồn về những điều như vậy.”
Weisbecker mang từ gác trên của xưởng xuống một tập tranh Nhật đóng gáy bằng dây. Bìa vẽ một chiếc bình rót nước; lật giở bên trong là ảnh minh họa đủ loại đồ vật.
“Biết đâu, cuốn sách này gieo niềm đam mê trong tôi mà đến chính tôi cũng không nhận ra.”
“Khoảng thời gian Expo Osaka 1970, tôi có đến Kyoto. Hồi ấy nhiều người vẫn mặc kimono, đi guốc geta. Tôi bị hớp hồn bởi những đường thêu sashiko trên tấm áo hanten màu chàm. Phố xá san sát những cửa hiệu, xưởng thợ lâu đời. Tập tranh quý giá này là món quà lưu niệm duy nhất tôi mang về từ chuyến đi ấy.”
Rồi câu chuyện quay về đời sống hiện tại của Weisbecker.
“Ngày trước tôi sống ở Barcelona, giờ đi về giữa Paris và Nor - mandy. Tôi thích sống ở những đất nước, thành phố khác nhau trong một quãng thời gian vì cảm hứng đến từ chính nơi mình sống. Dù ở đâu, tôi cũng thích đi chợ trời. Ở đó, tôi luôn bắt gặp những đồ vật bình thường mà cuốn hút lạ lùng.”
Weisbecker hào hứng kể về những dụng cụ yêu quý.
“Cây bút chì bấm này tôi mua ở Tokyo năm 2002 và dùng mãi tới nay. Khá nặng, nhưng cầm lên thì như phần nối dài của cánh tay mình. Tại vậy nên tôi yêu nó.”
Chúng tôi hỏi Weisbecker thêm một điều.
Nếu xem trang phục như một dụng cụ của đời sống, điều gì làm nên một món đồ được yêu dùng lâu dài?
Ngưng một thoáng, ông đáp.
“Là chất lượng, và tay nghề.”
Hóa thạch nhím biển trong hộp tiêu bản, mua ở chợ trời Vanves.
Mô hình nhà thờ bằng gỗ do một người nghiệp dư làm, đặt trên chiếc kệ Weisbecker tự đóng.
Các bản thử tranh bìa ấn phẩm LifeWear ghim trên tường xưởng vẽ. Không có phác thảo. Hình hài dần hiện lên qua những lần thử và sửa.
Các bản thử tranh bìa ấn phẩm LifeWear ghim trên tường xưởng vẽ. Không có phác thảo. Hình hài dần hiện lên qua những lần thử và sửa.
Điều gì khiến ông vẫn tiếp tục vẽ?
“Tôi nghĩ mình sẽ không bao giờ ngừng vẽ. Đó là cách duy nhất để tôi tiến gần một sự thật lẩn khuất.” Hồi còn trẻ, Weisbecker lớn lên bên người dì buôn đồ cổ, chạm tay vào vô số vật đẹp đẽ. Trải nghiệm ấy dẫn ông đến con đường nghệ thuật.
Ông theo học thiết kế nội thất tại Trường Quốc gia Cao đẳng Nghệ thuật Trang trí, nhưng đến năm cuối lại thấy không còn phù hợp nên đã chuyển hướng sang theo đuổi ngành thiết kế đồ họa. “Tôi nhận ra mình bị cuốn hút bởi việc ngắm nhìn đồ vật từ bên ngoài, hơn là nhìn không gian từ bên trong.”
Tuổi 60 đánh dấu bước ngoặt của Weisbecker. Đây là lúc ông rời xa công việc thương mại để chuyên tâm cho các sáng tác cá nhân. Thay vì hướng tới hội họa, ông quyết định gắn bó với bút chì, thước kẻ, tẩy và giấy. Sau 30 năm làm minh họa, ông nhận ra đây chính là những công cụ phù hợp cho chặng đường mới. Không còn ràng buộc bởi các dự án đặt hàng, ông hoàn toàn tự do để cảm hứng dẫn lối, sáng tạo ở bất cứ nơi đâu và bất cứ lúc nào ông muốn.
Một phiên bản khác của chiếc áo len, ghim trên tường xưởng vẽ. Thử nghiệm với giấy dán là một phần trong hành trình không ngừng khám phá những khả năng biểu đạt mới.
Tập tranh mua ở Nhật và những dụng cụ yêu quý. Chiếc búa, cây cưa này hầu như ngày nào Weisbecker cũng dùng.
Trên tường xưởng, bên các tác phẩm dang dở là đủ loại đồ vật. Thước kẻ, những chiếc cọ mua từ tiệm Comptoire de l'Asie et de l'Orient trước đây ở Paris, chiếc móc treo áo khoác hình thù kỳ lạ, chiếc bao ngón tay cao su mua ở tiệm văn phòng phẩm Nhật Bản. Còn có chiếc đèn lồng cá vàng đặt từ tiệm đồ cổ MOROcraft, và chú cáo gốm Fushimi là quà tặng từ Tanka Ceramics, lò tượng tám đời ở Kyoto.
Trên tường xưởng, bên các tác phẩm dang dở là đủ loại đồ vật. Thước kẻ, những chiếc cọ mua từ tiệm Comptoire de l'Asie et de l'Orient trước đây ở Paris, chiếc móc treo áo khoác hình thù kỳ lạ, chiếc bao ngón tay cao su mua ở tiệm văn phòng phẩm Nhật Bản. Còn có chiếc đèn lồng cá vàng đặt từ tiệm đồ cổ MOROcraft, và chú cáo gốm Fushimi là quà tặng từ Tanka Ceramics, lò tượng tám đời ở Kyoto.
Cây bút mua ở Tokyo năm 2002, gắn bó từ đó đến nay. Là bút chì bấm thì hơi nặng tay, nhưng cảm giác đằm ấy lại là sức hút.
