Khám phá triết lý sản xuất của TOYOTA qua các dòng xe huyền thoại
Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện cùng ông Takayuki Nakajima, Tổng Giám đốc Bộ phận Vision Design, để nhìn lại DNA chế tạo của TOYOTA và tương lai của ngành ô tô thông qua các mẫu xe biểu tượng này.
Hợp tác hình ảnh: Bảo tàng Ô tô TOYOTA
Triết lý sản xuất của TOYOTA: “Tất cả vì khách hàng”
“Tất cả vì khách hàng” là triết lý được kế thừa từ nhà phát minh Sakichi Toyoda, và thường được chủ tịch Akio Toyoda nhắc lại - là phương châm cốt lõi trong mọi hành động của chúng tôi. Con người luôn là trung tâm. Trước khi nghĩ đến tính năng, thiết kế hay kỹ thuật, chúng tôi luôn tự hỏi: “Điều này là vì ai, mình có thể làm gì cho họ?" Đó là nền tảng của triết lý sản xuất và thiết kế của TOYOTA. Áp dụng vào thực tế, điều này nghĩa là chúng tôi bắt đầu bằng cách thấu hiểu sâu sắc những người sẽ sử dụng sản phẩm, và từ đó, ý tưởng tự nhiên ra đời. Thay vì neo vào lịch sử ngành xe hơi, chúng tôi duy trì sự gần gũi với đời sống con người, quan tâm tới phong cách sống, môi trường và thách thức của từng thời đại. Từ đó tìm ra giải pháp tối ưu.
Bản chất của thiết kế là "Trực quan hóa các Ý tưởng"
Với TOYOTA, thiết kế nghĩa là trực quan hóa ý tưởng nhằm tạo ra tầm nhìn đột phá. Đó có thể là bản phác thảo, mô hình ba chiều, văn bản, khái niệm hay nhiều dạng thức khác. Ở bộ phận Vision Design, chúng tôi hiện thực những ý tưởng này thông qua hợp tác chặt chẽ giữa các đơn vị trong và ngoài nước. Điều này đặc biệt quan trọng vì tranh luận bao nhiêu ở bàn làm việc thì quyết định cuối cùng vẫn phải được kiểm chứng trong thực tế. Với nguyên tắc “Genchi Genbutsu” (Đến tận nơi, nhìn tận mắt) chúng tôi học hỏi thông qua quá trình chế tạo và thử nghiệm trực tiếp. Qua đó chứng minh rằng, việc trực quan hóa ý tưởng rõ ràng chính là nhiệm vụ chủ đạo của thiết kế. Và sự ra đời của một thiết kế xe hơi cũng bắt đầu bằng quá trình xây dựng ý tưởng một cách rõ ràng. Hiện thực hóa giá trị trải nghiệm của con người khi di chuyển, kết nối nhiều ý tưởng của mọi người và hình ảnh hóa chúng.
LAND CRUISER (20 Series)1957
Nối tiếp thế hệ đầu tiên (BJ Model) được phát triển nhằm tạo ra dòng xe vượt địa hình hiểm trở theo yêu cầu của Lực lượng Dự bị Cảnh sát Quốc gia (nay là Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản), thế hệ thứ hai – thường được gọi là “20 Series” đã có kiểu dáng dân dụng hơn. Là sản phẩm tiên phong trong dòng xe dẫn động bốn bánh được phát triển thành dòng xe linh hoạt đa dụng, có thể lái qua mặt nước, leo núi, bất chấp địa hình, chiếc xe này mang đến khả năng di chuyển cực kỳ mạnh mẽ. Việc sử dụng hệ thống đồng bộ hộp số, bộ giảm xóc và hệ thống treo tương đương với dòng xe chở khách, giúp xe dễ điều khiển và mang lại cảm giác thoải mái hơn cho người lái. Xe cũng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều mục đích như chở hàng, chở khách, làm xe tải, xe van nhẹ đến xe cứu hỏa và xe cứu thương. Đây cũng là dòng xe mở đầu cho hoạt động xuất khẩu chính thức ra nước ngoài.
Thiết kế xe hơi khởi đầu với xây dựng ý tưởng
Quá trình thiết kế bắt đầu với việc xác định ý tưởng chủ đạo. Không đơn thuần là tạo ra một phương tiện có thể di chuyển, mà còn là giúp cuộc sống và công việc của con người dễ dàng hơn, hướng đi sẽ có sự phân hóa rõ rệt tùy theo mục đích phục vụ cho giải trí hay công việc. Ngay cả khi có 100 người với 100 giá trị khác nhau, chúng tôi giữ lại những nhu cầu chung làm nền tảng, đồng thời thêm vào một chút “plus alpha” - yếu tố khác biệt tạo nên dấu ấn riêng. Sự khác biệt về gia đình và thế hệ tiếp tục khiến hướng đi ban đầu phân ra thành vô vàn hướng khác. Vì vậy, khả năng bao quát các yếu tố tạo ra khác biệt ngay từ khi xây dựng ý niệm ban đầu là vô cùng quan trọng. Trước khi đến phần ngoại thất, có một điều chúng tôi phải làm, đó là “thiết kế tổng thể”, định hình toàn bộ cấu trúc và bố cục, từ không gian cho hành khách, vị trí các bộ phận cho đến sắp đặt bên trong. Đây là một phần của ý tưởng cốt lõi: “bao nhiêu người sẽ lái xe này,” “họ sẽ lái trong tư thế nào,” từ đó, chúng tôi quyết định vị trí ghế ngồi, động cơ, và bánh xe sao cho hài hòa, tối ưu nhất.
TOYOTA COROLLA1966
Dung tích xi lanh 1077cc, động cơ 60 mã lực mạnh mẽ, mô-men xoắn 6000 vòng/phút, tăng tốc từ 0-400m trong 19,7 giây, tốc độ tối đa 140km/giờ.
Thiết kế hướng đến tốc độ, vượt chuẩn châu Âu, sở hữu hiệu năng tương đương các dòng xe 1500cc. Một mẫu xe 5 chỗ dành cho thị trường phổ thông. Cụm đèn pha năng động gợi liên tưởng đến mắt báo, nắp ca-pô với đường gờ nổi tinh tế, đuôi vuốt gọn dứt khoát, cùng ngôn ngữ tạo hình mới mẻ khai thác tối đa những bề mặt cong uyển chuyển. Không chỉ dừng lại ở diện mạo, không gian nội thất rộng rãi, tiện nghi, yên lặng nhờ thiết kế chống ồn, thân thiện với gia đình nhờ khả năng tiết kiệm nhiên liệu,... mẫu xe thỏa mãn khao khát của đại đa số khách hàng.
Giá trị gia tăng độc đáo của TOYOTA
Dù luôn trung thành với triết lý cốt lõi, chúng tôi vẫn tìm cách đưa thêm giá trị gia tăng vào - một điều gì đó vượt mong đợi. Chẳng hạn, các mẫu xe đối thủ cùng thời và các dòng xe từ châu Âu và Mỹ sử dụng dung tích 1000cc, thì dòng COROLLA thế hệ đầu tiên được trang bị động cơ 1077cc. Tức là xe có tính năng tương đương nhưng vượt trội về thông số kỹ thuật. Cách tiếp cận tương tự cũng áp dụng cho thiết kế. Các dòng xe phổ thông có thiết kế vuông vức, cứng nhắc nhằm tối ưu không gian nội thất, nhưng COROLLA thế hệ đầu tiên có một sự trau chuốt tinh tế mà giới thiết kế gọi là “chất lượng bề mặt”. Ngoại thất của các dòng xe đối thủ sử dụng bề mặt cứng, sắc cạnh, COROLLA lại có những nét bo tròn tạo cảm giác nhẹ nhàng và căng bóng. Chính việc nâng tầm chất lượng bề mặt và đường nét đã tạo nên một diện mạo tinh xảo và hoàn thiện hơn. Sự chú trọng đến từng chi tiết ấy giúp COROLLA có diện mạo và giá trị tương đương dòng xe ở phân khúc cao cấp hơn, nhờ vậy tạo ấn tượng mạnh mẽ hơn với khách hàng.
TOYOTA 2000GT1967
Tốc độ tối đa 220km/giờ, tốc độ ổn định tối đa 205km/giờ, tăng tốc từ 0-400m trong 15,9 giây. Đại diện cho công nghệ tiên tiến được phát triển với sự hợp tác của Yamaha Motor Co., Ltd., mẫu GT 2000cc này sở hữu hiệu suất hàng đầu thế giới trong phân khúc xe thể thao hạng sang mà vẫn đảm bảo tiện nghi cho việc vận hành trong đô thị. Trong thử nghiệm độ bền bỉ ở tốc độ cực cao, xe chạy ở vận tốc trung bình 206.18km/giờ trong 78 giờ liên tiếp qua 16.000km, phá ba kỷ lục thế giới và 13 kỷ lục quốc tế. Mẫu xe có thiết kế lịch lãm, phần thân xe lý tưởng với đường cong mượt mà giúp giảm sức cản không khí. Mẫu xe dành cho tốc độ với vị trí và kích cỡ động cơ, khung gầm, tỷ lệ nội thất,... được tính toán tối ưu cho vận hành ở tốc độ cao. Phiên bản mui trần có mặt trong bộ phim Điệp viên 007: You Only Live Twice, đưa tên tuổi 2000GT vang danh toàn cầu. Đây là mẫu xe hội tụ đỉnh cao của cả sức mạnh vận hành và vẻ đẹp thẩm mỹ.
Sáng tạo không ngừng, theo đuổi đến cùng
Đặc trưng trong sáng tạo ở TOYOTA nằm ở sự kết hợp chặt chẽ giữ thiết kế và kỹ thuật. Dựa trên nền tảng công thái học, yếu tố an toàn và độ bền luôn được cân nhắc song song: các kỹ sư không muốn thỏa hiệp về hiệu suất, trong khi nhà thiết kế mong muốn mọi chi tiết đạt đến vẻ đẹp hoàn mỹ. Hai bên liên tục trao đổi trực tiếp, tìm kiếm lời giải tối ưu cho đến khi thực sự hài lòng. Chẳng hạn, gương chiếu hậu nhỏ có thể trông thời thượng và sắc sảo hơn, nhưng lại ảnh hưởng đến tài xế có chiều cao khác nhau. Chúng tôi không muốn một bên phải nhượng bộ, cần tìm ra phương án để mọi người đều có thể sử dụng dễ dàng, đồng thời thể hiện được tính thẩm mỹ mà không đánh đổi chức năng. Thật khó để nhận được 100% hài lòng, nhưng chúng tôi không bỏ cuộc cho đến khi đạt được kết quả tốt nhất có thể. Mọi quyết định đều được đưa ra sau quá trình kiểm chứng lặp đi lặp lại từ nhiều góc độ. Hơn thế nữa, quá trình cải tiến vẫn tiếp tục sau khi sản phẩm ra mắt. Những lần nâng cấp được thực hiện thông qua việc thay thế và cập nhật từng bộ phận theo thời gian. Tôi nghĩ thái độ theo đuổi từng chi tiết tỉ mỉ đã trở thành một biểu hiện rõ nét cho bản sắc sáng tạo của TOYOTA.
XE CHUYỂN PHÁT NHẸ HIACE 1967 (ra mắt tháng 10)
1345cc, động cơ 65 mã lực, khả năng chịu tải 500-850kg, được thiết kế và phát triển thành mẫu xe chở khách và chở hàng phù hợp với mọi điều kiện thời tiết. Cấu trúc thân xe liền khối (monocoque) giúp hạ thấp sàn xe và đảm bảo không gian chở hàng rộng rãi. Nhờ đó, việc lên xuống xe dễ dàng, thao tác bốc dỡ hàng hóa thuận tiện, trong khi vẫn đáp ứng đầy đủ công năng. Đây là mẫu xe thương mại thế hệ mới nhưng mang “tâm thế” của xe du lịch. Mẫu xe cũng thể hiện tầm nhìn nhạy bén của đội ngũ kỹ thuật TOYOTA khi nhanh chóng nắm bắt xu hướng chuyển đổi từ xe tải sang cấu trúc van lan rộng trên toàn cầu.
Bốn mẫu xe làm nên lịch sử TOYOTA
Bốn mẫu xe được chọn cho thiết kế áo thun UT: “COROLLA”, “LAND CRUISER”, “HIACE”, và “2000GT" - là đại diện tiêu biểu của TOYOTA cho từng mục đích và công năng sử dụng. COROLLA đã khẳng định vị thế mẫu xe gia đình quốc dân trong phân khúc xe du lịch và là một trong những mẫu xe bán chạy nhất thế giới. là biểu tượng không thể thiếu khi nói về lịch sử của TOYOTA. LAND CRUISER là hình mẫu nguyên bản của dòng xe hai cầu và SUV. Với thiết kế “đi bất cứ đâu và luôn trở về”, mẫu xe này hội tụ các giá trị cốt lõi như độ bền tối đa, khả năng vận hành mạnh mẽ và độ tin cậy tuyệt đối - những phẩm chất đã được chứng minh ở những điều kiện môi trường khắc nghiệt nhất. Phong cách thiết kế đặt an toàn làm nền tảng, từ việc đảm bảo tầm nhìn đến phần mép nắp ca-pô được nâng cao giúp người lái quan sát rõ bốn góc xe. HIACE đại diện cho dòng xe phục vụ công việc. Bằng việc chuyển từ cấu trúc xe tải truyền thống sang kiểu van để đáp ứng cả nhu cầu chở khách lẫn thương mại, HIACE cung cấp sự linh hoạt tại nơi làm việc và là bạn đồng hành trong những chuyến đi cuối tuần. Một chiếc xe nhưng có thể đáp ứng đồng thời hai, thậm chí ba nhu cầu sử dụng khác nhau. 2000GT đã xác lập vị thế của một mẫu xe thể thao hạng sang được sản xuất trong nước. Đây là huyền thoại của lịch sử ô tô Nhật Bản, hội tụ tinh hoa công nghệ của thời đại và trở thành biểu tượng của đam mê, năng lực kỹ thuật và sức mạnh thiết kế của Toyota. Thông qua bốn mẫu xe này, chúng tôi khắc họa trọn vẹn lịch sử sản xuất đa dạng của Toyota qua từng giai đoạn phát triển.
Mang đến những sáng tạo đáng tin cậy trong tương lai
Tương lai của thiết kế xe hơi? Giám đốc Thương hiệu Simon Humphries thường nói, “Hãy tạo ra thứ gì đó mọi người có thể tin tưởng.” Dù có thể tạo ra “chiếc xe mơ ước” như tàu vũ trụ và gọi đó là ô tô của 20 năm sau, nhưng nếu nó quá xa rời thực tế, thì chúng tôi cũng không thể tưởng tượng ra nó. Tưởng tượng tương lai 20 năm sau rồi lần ngược trở lại để lên kế hoạch và suy nghĩ xem nên làm gì ở hiện tại, đây là phương pháp “backcasting”. Tuy nhiên, ngay cả khi ý tưởng xuất phát từ những giấc mơ táo bạo hay viễn cảnh đậm chất giả tưởng nhất, chúng tôi sẽ luôn kéo về khoảng 5 năm, nơi mà mọi thứ vẫn còn gắn với thực tiễn, ở lằn ranh mong manh giữa sự đột phá và tính khả thi. Để làm được điều đó, không chỉ cần những nghiên cứu về cơ cấu dân số hay xu hướng thị trường, mà còn đòi hỏi trực giác của nhà thiết kế. Chúng tôi thu thập tín hiệu trong mọi khía cạnh của đời sống - từ ăn, mặc, ở - những yếu tố chưa hẳn đã trở thành xu hướng, rồi cùng nhau thảo luận, chọn lựa điều đáng để đặt cược. Chính từ quá trình đó, ý tưởng được khai sinh. Khi phát triển mẫu xe “IMV Origin”cho thị trường châu Phi, chúng tôi đã đến một ngôi làng của người Maasai để nghiên cứu thực địa. Thông qua “Genchi Genbutsu”, chúng tôi tìm thấy những gợi ý chân thực cho một tương lai khả thi.
Tương lai của ngành giao thông vận tải
Vẻ cuốn hút của một chiếc xe bốn bánh - cùng những giá trị nền tảng của nó - là những yếu tố không đổi theo thời gian. Tuy nhiên, vẫn có những khía cạnh cần thay đổi. Trước hết là giá thành. Liệu có thể đưa xe hơi trở lại đúng bản chất của phương tiện di chuyển thiết yếu với mức giá dễ tiếp cận, như mục tiêu mà COROLLA thế hệ đầu tiên từng hướng đến? Xe hơi ngày càng đắt đỏ, liệu có thể tái tạo cảm giác quen thuộc đó lần nữa? Một điều nữa là thích nghi với sự đa dạng. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng phân hóa trên khắp thế giới, việc mở rộng và phân chia phân khúc sản phẩm trở nên quan trọng để bất kỳ ai cũng có thể tìm thấy mẫu xe phù hợp. Đồng thời, trong chiến lược phát triển toàn cầu hướng đến trung hòa carbon (Carbon Neutrality), chúng tôi chọn cách tiếp cận đa chiều. Điều này không có nghĩa là chăm chăm vào phát triển xe điện, mà còn cải tiến các dòng xe hiện có - như xe xăng, xe lai xăng (Hybrid), xe dùng pin nhiên liệu (Full Cell Vehicles), xe dùng hydrogen...
Kẻ thù của chúng ta luôn là CO2. Chẳng hạn, có những khu vực mà xe điện là giải pháp tối ưu, nhưng cũng có những nơi tiêu hao một lượng điện khổng lồ để sản xuất pin xe. Sự khác biệt này tùy thuộc vào nguồn cung năng lượng của mỗi quốc gia, có khu vực giá xăng dầu rẻ, xe lai xăng có thể đi quãng đường dài hơn và vì vậy giảm phát thải CO2. Chúng tôi tư duy về phương pháp giảm khí thải carbon tùy theo điều kiện, môi trường và hoàn cảnh của mỗi quốc gia và khu vực. Chúng tôi coi sứ mệnh của mình là cung cấp các mẫu xe với sự đa dạng về động cơ. Công việc của chúng tôi bắt đầu với những chiếc xe, nhưng giá trị cốt lõi nằm ở việc cung cấp khả năng vận tải, giúp cuộc sống trở nên tiện lợi và đa dạng hơn. Với triết lý này, chúng tôi muốn tiếp tục định hình một tương lai đáng tin cậy.
Tổng giám đốc Bộ phận Thiết kế Tầm nhìn. Sau khi tốt nghiệp Khoa Thiết kế trường Trung học Công nghệ tỉnh Aichi năm 1991, ông gia nhập TOYOTA. Trong suốt sự nghiệp, ông đã đảm nhiệm thiết kế nội thất cho nhiều mẫu xe, bao gồm thế hệ đầu tiên của VITZ, AURIS, AYGO, IQ, dòng xe trưng bày JAPAN TAXI, và GRANACE. Từ năm 2008-2011, ông công tác tại châu Âu. Năm 2015, ông đảm nhiệm vai trò Trưởng bộ phận thiết kế cho dòng xe YARIS hiện đại. Tiếp đó, ông trở thành Giám đốc bộ phận Thiết kế Nội thất năm 2017. Kể từ năm 2021, ông giữ chức Tổng giám đốc Bộ phận thiết kế Tầm nhìn.
© 2026 TOYOTA MOTOR CORPORATION. All Rights Reserved.
Xem Tất Cả Bộ Sưu Tập