Henri Matisse, tưởng nhớ thành phố Nice mà ông yêu quý
XEM BỘ SƯU TẬP
TRÁI
Jazz II. The Circus (1947) / Jazz V. Horse, Rider and Clown (1947)
Tác phẩm sách nghệ thuật mang tính biểu tượng Jazz, được Matisse sáng tạo bằng kỹ thuật cắt dán nổi tiếng, bao gồm 20 tác phẩm cùng danh mục tựa đề viết tay. Cuốn sách gây ấn tượng với sắc màu rực rỡ và một tinh thần tràn đầy sức sống. Cảm hứng sáng tạo của Matisse cho cuốn sách này đến từ rạp xiếc, văn hóa dân gian, thế giới động vật và những ký ức sâu sắc về các chuyến đi đến Tahiti.
PHẢI
Blue Nude, IV (1952)
Loạt tác phẩm Blue Nudes bao gồm 4 bức tranh được tạo ra bằng kỹ thuật cắt dán trong những năm cuối đời của Matisse. Hình thể nữ giới được khắc họa bằng những đường nét tối giản trên nền giấy xanh. Trong Blue Nude, IV, những đường nét phác thảo vẫn hiện rõ, mang đến cái nhìn hiếm có về quá trình tìm tòi và sáng tạo không ngừng của ông..
Jazz VIII. Icarus (1947)
Icarus (1947), tác phẩm thứ tám trong series "Jazz", tái hiện câu chuyện về Icarus, nhân vật nổi tiếng trong thần thoại Hy Lạp. Sau khi có được đôi cánh và cất cánh bay lên bầu trời, Icarus đã mạo hiểm bay đến gần mặt trời. Hậu quả là sáp gắn trên đôi cánh tan chảy, dẫn đến cú rơi định mệnh. Bằng nghệ thuật cắt dán độc đáo, Matisse đã khắc họa một cách đầy kịch tính cả chuyển động của Icarus lẫn sự bi thương tất yếu trong số phận của chàng.
The Sheaf (1953)
Tác phẩm cắt dán "The Sheaf", được Henri Matisse sáng tạo vào những năm cuối đời, thể hiện hình ảnh gợi liên tưởng đến những cành lá xòe rộng như một bông hoa rực rỡ. Đây là một trong những dấu ấn nghệ thuật cuối cùng trong sự nghiệp của ông, tiêu biểu cho sự khám phá vẻ đẹp thiên nhiên và sức sống thông qua việc sử dụng màu sắc và hình khối.
Blue Nude, IV (1952)
Trên trang bìa số 03, dòng chữ viết tay của chính Matisse được thể hiện đơn giản bằng sắc xanh mang tính biểu tượng. Trong Blue Nude, IV, hình thể nữ giới được xếp chồng nhiều lớp bằng kỹ thuật cắt dán, tạo ra những sắc thái màu tinh tế gợi nhớ đến sự uyển chuyển của nét cọ.
TRÁI
Jazz XXI. (1947)
Đây là đồ họa dành cho trang mục lục của sách Jazz, nơi Matisse không chỉ sáng tạo tác phẩm mà còn trực tiếp viết nội dung. Bố cục phá vỡ những giới hạn của thiết kế lưới, cùng với kiểu chữ viết tay tự do, truyền tải tinh thần ngẫu hứng và nhịp điệu sôi động của nhạc jazz.
PHẢI
Jazz VIII. Icarus (1947)
Mặt sau của trang 04. Ở mặt trước, tác phẩm "Icarus" được khắc họa, còn ở mặt sau là đoạn chữ viết tay của Matisse, được in lại từ trang đối diện trong cuốn sách nghệ thuật. Jazz không chỉ bao gồm các tác phẩm thị giác mà còn chứa đựng những bài viết phản ánh suy nghĩ của ông về nghệ thuật, du hành, tình yêu và nhiều khía cạnh khác.
The Sheaf (1953)
Như thể được dẫn dắt bởi nhịp điệu của âm nhạc, đôi tay chuyển động, tạo hình, và những mảng màu rực rỡ được cắt dán một cách táo bạo và đầy nhịp điệu. Tác phẩm này dường như thể hiện trọn vẹn “vẻ đẹp thuần khiết của màu sắc” – điều mà Matisse đã không ngừng theo đuổi trong suốt cuộc đời.
Nói về Matisse
Họa sĩ Sophie Matisse chia sẻ về ông cố của mình
Hỏi: Là một nghệ sĩ, Matisse - Ông cố của cô - đã ảnh hưởng và tiếp tục tác động đến sự nghiệp sáng tạo của cô như thế nào?
Từ khi còn rất nhỏ, tôi đã luôn cảm nhận được sự hiện diện của Matisse trong cuộc sống của mình. Ban đầu, ông là một nhân vật vĩ đại mà tôi hoàn toàn không hiểu. Khi lớn lên, tôi cảm thấy choáng ngợp và có phần sợ hãi trước cái bóng quá lớn của ông, cho đến khi những cảm giác ấy dần tan biến.
Về sự nghiệp nghệ thuật của bản thân, tôi không thể nói rằng việc mang trong mình mối liên kết với ông là điều dễ dàng. Sự hiện diện của ông luôn bao trùm, lớn lao hơn cả cuộc sống, khiến tôi nhiều lúc cảm thấy bản thân không có gì đáng kể trong vai trò một nghệ sĩ. Tuy nhiên, tôi nhận ra rằng ông đã có ảnh hưởng sâu sắc đến tác phẩm của tôi, đặc biệt là về cách sử dụng ánh sáng, màu sắc và đường nét.
Hỏi: Dù không có cơ hội gặp ông trực tiếp, di sản nghệ thuật mà ông để lại trong gia đình có tác động đến cô theo một cách nào đó không?
Qua nhiều năm, tôi đã khám phá thêm rất nhiều điều về Matisse, thậm chí cả những chi tiết nhỏ trong tính cách của ông. Chẳng hạn, tôi biết rằng ông có một mặt hài hước và đôi khi cũng khá tinh nghịch. Điều này khiến tôi vô cùng hứng thú, bởi nó giúp tôi nhìn nhận ông như một con người bình thường - một thành viên trong gia đình, giống như tôi.
Hỏi: Đây là lần đầu tiên UNIQLO hợp tác với tác phẩm của Matisse. Việc nghệ thuật của Matisse xuất hiện trên áo thun và được mọi người trên thế giới mặc có ý nghĩa thế nào đối với bạn?
Gia đình chúng tôi luôn tuân thủ nghiêm ngặt những nguyên tắc mà chính Matisse đặt ra, không thương mại hóa hay tái sản xuất tác phẩm của ông trên các vật dụng và trang phục hàng ngày. Matisse qua đời vào năm 1954, một thời kỳ hoàn toàn khác so với hiện nay. Văn hóa của chúng ta đã phát triển cùng với rất nhiều khía cạnh khác của cuộc sống hiện đại. Việc nhìn thấy tác phẩm của Matisse được in lên các sản phẩm thương mại tất nhiên khiến tôi có phần khó chịu, nhưng vẫn có những ngoại lệ. Khi chứng kiến dự án hợp tác với UNIQLO được triển khai, tôi thực sự ấn tượng với cách thực hiện và cảm nhận rằng nó đã được thực hiện một cách chỉn chu, cẩn trọng. Đây là một sự thay đổi lớn đối với gia đình chúng tôi, nhưng thời gian trôi qua, mọi thứ cũng phải thích nghi với sự phát triển của thời đại.
Hỏi: Chúng tôi đã thực hiện một buổi chụp hình tại Nice, Pháp - nơi Matisse từng dành nhiều thời gian sinh sống. Nếu có thể chia sẻ về cuộc sống của ông tại đây, ông đã tận hưởng những ngày tháng ở Nice như thế nào và điều gì khiến nơi này đặc biệt đối với ông?
Tôi cảm thấy vùng biển có một ý nghĩa đặc biệt đối với ông, và ánh sáng vào những thời điểm khác nhau trong ngày đã trở thành một yếu tố quan trọng, khiến ông say mê miền Nam nước Pháp đến vậy!
Sinh năm 1965 tại Cambridge, Massachusetts, Hoa Kỳ, nghệ sĩ đương đại hiện đang sinh sống và làm việc tại New York. Năm 1996, bà chuyển đến New York và chính thức bắt đầu sự nghiệp nghệ thuật. Tác phẩm tái hiện Mona Lisa của bà nhanh chóng thu hút sự chú ý trong giới nghệ thuật, đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong sự nghiệp. Dù chịu ảnh hưởng từ người cố của mình, danh họa Henri Matisse, bà vẫn mang đến làn gió mới cho nghệ thuật đương đại bằng góc nhìn độc đáo và phong cách sáng tạo riêng.
Khám phá về Matisse
Robert Capa/Trung Tâm Nhiếp Ảnh Quốc Tế/Magnum Photos/aflo
Có phải anh ấy đã từng là một luật sư trước khi trở thành một hoạ sĩ?
Henri Matisse sinh ngày 31 tháng 12 năm 1869 tại Le Cateau-Cambrésis, Pháp, là con cả trong gia đình ba anh chị em. Sau khi tốt nghiệp trung học, ông chuyển đến Paris để theo học ngành luật và bắt đầu làm việc tại một văn phòng luật. Tuy nhiên, bước ngoặt quan trọng đã đến khi ông 20 tuổi. Trong một thời gian dài mắc bệnh, mẹ ông đã tặng ông một bộ màu vẽ, khơi dậy niềm đam mê hội họa. Từ đó, Matisse quyết tâm theo đuổi con đường nghệ thuật và đăng ký vào một trường mỹ thuật địa phương. Dù vậy, con đường đến với nghệ thuật của ông không hề dễ dàng - ông đã bốn lần thất bại trong kỳ thi tuyển sinh vào Trường Mỹ thuật Quốc gia. Mãi đến năm 25 tuổi, ông mới vượt qua kỳ thi này, đánh dấu sự khởi đầu chính thức của Henri Matisse với tư cách là một họa sĩ. Năm 28 tuổi, ông kết hôn và trở thành cha của ba người con. Con trai út của ông, Pierre Matisse, sau này chính là ông nội của Sophie, như đã đề cập trước đó.
Đạt Được Sự Công Nhận Với Tư Cách Là Họa Sĩ
Năm 1905, ở tuổi 35, Matisse cùng các nghệ sĩ đồng nghiệp đến định cư tại làng chài Collioure gần biên giới Tây Ban Nha, nơi ông hoàn toàn đắm mình vào công việc sáng tác. Lấy cảm hứng từ ánh sáng Địa Trung Hải và cảnh quan nơi đây, ông bắt đầu khám phá những hướng đi mới, sử dụng màu sắc rực rỡ và nét vẽ mạnh mẽ. Trong giai đoạn này, tác phẩm Người Phụ Nữ Đội Mũ (1905) với những gam màu táo bạo và bố cục tựa như những mảng ghép đã gây tranh cãi khi phá vỡ các quy chuẩn nghệ thuật truyền thống. Đây cũng là cột mốc đánh dấu sự ra đời của trường phái Dã thú (Fauvism – “Trường phái Dã thú”). Tuy nhiên, chỉ trong vài năm sau, nhiều nghệ sĩ chuyển sang trường phái Lập thể, trong khi Matisse vẫn kiên định theo đuổi phong cách sáng tác tập trung vào bố cục tối giản và sự nhấn mạnh vào màu sắc. Năm 1909, ở tuổi 39, ông nhận được đơn đặt hàng từ một nhà sưu tập người Nga để thực hiện bản phác thảo chuẩn bị cho tác phẩm Vũ Điệu (I). Tác phẩm này không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân Matisse mà còn có ảnh hưởng sâu sắc đến nghệ thuật trừu tượng sau này.
Chuyển đến Nice: Một Biên Giới Nghệ Thuật Mới Trong Tranh Cắt Dán
Năm 1917, ở tuổi 48, Henri Matisse chuyển đến Nice, miền nam nước Pháp, nơi ông hoàn toàn đắm mình trong sáng tác, tạo nên hàng loạt bức tranh về các nhân vật nữ và không gian nội thất, nổi bật là chuỗi tranh "Odalisque" mang tính biểu tượng. Những năm cuối đời, cuộc sống của Matisse chứng kiến một sự chuyển đổi sâu sắc. Những năm cuối đời, cuộc sống của Matisse có một bước ngoặt lớn. Sau một cơn bệnh nặng làm suy giảm sức khỏe, ông từ bỏ hội họa truyền thống và chuyển sang nghệ thuật cắt dán giấy. Phương pháp sáng tạo mới mẻ này đã mở ra một chương mới trong sự nghiệp của ông. Năm 1947, ông xuất bản cuốn sách "Jazz", một minh chứng cho tài năng bậc thầy của ông trong lĩnh vực này. Đồng thời, ông cũng tham gia thiết kế Nhà nguyện Rosary ở Vence.
Matisse tiếp tục sáng tạo nghệ thuật cho đến khi qua đời vào ngày 1 tháng 11 năm 1954, ở tuổi 84. Ông đã để lại hơn 40 tác phẩm cắt dán, bao gồm cả loạt tranh "Blue Nudes" nổi tiếng và kiệt tác khổ lớn "The Sadness of the King".
Khám Phá Di Sản Matisse
Bảo tàng Matisse
Bảo tàng Matisse tại Nice được dành riêng để bảo tồn và tôn vinh cuộc đời cùng di sản của Henri Matisse. Bộ sưu tập đặc biệt của bảo tàng bao quát toàn bộ sự nghiệp của Matisse, mang đến góc nhìn sâu sắc về quá trình sáng tạo và những đổi mới nghệ thuật mang tính đột phá của ông. Bảo tàng sở hữu hơn một trăm hiện vật cá nhân do chính Matisse sưu tầm, nhiều trong số đó xuất hiện trong các tác phẩm hội họa của ông, cùng với hàng loạt tác phẩm do gia đình ông hiến tặng. Là bảo tàng duy nhất ở châu Âu lưu giữ gần như toàn bộ các tác phẩm điêu khắc của Matisse, nơi đây phản ánh trọn vẹn hành trình sáng tạo của ông. Không chỉ bảo tồn di sản, bảo tàng còn truyền cảm hứng cho các thế hệ mới, giúp công chúng hiểu sâu hơn về tư duy nghệ thuật tiên phong của Matisse, đảm bảo tầm ảnh hưởng của ông vượt qua ranh giới thời gian và không gian. Bảo tàng cũng không ngừng mở rộng bộ sưu tập và thúc đẩy nghiên cứu về cuộc đời, sự nghiệp và bối cảnh nghệ thuật của Matisse.
164, avenue des Arènes de Cimiez 06000 Nice, Pháp
https://www.musee-matisse-nice.org/en/
Ngôi nhà nguyện Mân Côi tại thị trấn Vence
Một kiệt tác mà Matisse đã tham gia vào mọi khía cạnh, từ thiết kế, trang trí nội thất đến sáng tạo trang phục nghi lễ, và ông đã mô tả đây là “đỉnh cao của toàn bộ sự nghiệp của tôi.” Nhà nguyện này là một tuyệt tác nghệ thuật, với những bức tranh tường bằng gạch men và các ô cửa kính màu rực rỡ, đưa du khách đắm chìm vào thế giới nghệ thuật.
466, đại lộ Henri Matisse, 06140 Vence, Pháp
http://chapellematisse.com
Khách sạn Beau Rivage
Vào tháng 12 năm 1917, Matisse lần đầu tiên đến Nice và lưu trú tại khách sạn này trong vài tháng. Trong thời gian ở đây, ông bị cuốn hút sâu sắc bởi ánh sáng và sắc màu của Nice, từ đó khơi dậy niềm đam mê mãnh liệt với nghệ thuật biểu đạt màu sắc.
24, đường Saint-François de Paule, 06300 Nice, Pháp
https://www.hotelnicebeaurivage.com
Cung điện Caïs de Pierlas
Căn hộ nơi Matisse sinh sống từ năm 1921 đến 1938. Ngay trước tòa nhà là chợ Place Saleya rực rỡ sắc màu, với những gian hàng tràn ngập hoa tươi, trái cây và rau củ - một phần không thể thiếu trong cuộc sống thường nhật của Matisse. Chính tại đây, ông đã sáng tác loạt tranh Odalisque nổi tiếng.
Số 01, quảng trường Charles-Félix, 06300 Nice, Pháp
Nhà hàng La Colombe d’Or
Một nhà hàng được giới nghệ sĩ và triết gia yêu thích, từng là nơi gặp gỡ và giao lưu sáng tạo của nhiều danh họa như Matisse và Picasso. Matisse đã dành nhiều giờ tại đây, và một bức chân dung phụ nữ do ông vẽ vẫn được trưng bày trong nhà hàng.
Quảng trường Tướng de Gaulle, 06570 Saint-Paul-de-Vence, Pháp
https://www.la-colombe-dor.com
© 2025 Succession H. Matisse / Artists Rights Society (ARS), New York
