Ver van huis | The Power of Clothing No.23
Jul 17, 2025
Power of Clothing
The Power of Clothing is geïnspireerd op de LifeWear-missie van het creëren van kleding die het leven en comfort van mensen verrijkt. De aanpak is thematisch en richt zich op hoe de kracht van kleding kan worden gebruikt om duurzaamheid en andere maatschappelijke kwesties aan te pakken.
No.23 belichtte de vluchtelingenproblematiek opnieuw, aangezien het aantal mensen dat wereldwijd ontheemd was in 2022 de 100 miljoen overschreed. Het tijdschrift onderzoekt hoe vrouwen die Oekraïne ontvluchtten en naar Nederland gingen, in UNIQLO-winkels werken en een nieuw leven beginnen op te bouwen. Ook worden de inspanningen van UNIQLO-teams in de EU besproken om kleding te doneren aan deze vluchtelingen, ongeveer vijf dagen na het begin van de crisis in Oekraïne. Daarnaast worden de indrukken besproken van ngo's die aanzienlijke steun hebben verleend en hebben bijgedragen aan het succes van deze initiatieven.
Dariia, die geïnteresseerd is in animatiefilms en filosofie, is geboren en getogen in Kiev, Oekraïne. Tijdens een bezoek aan Polen met haar verloofde werd ze door de Russische invasie verhinderd om naar huis terug te keren.
"Mijn partner Alex en ik vertrokken op 5 februari naar Polen, het buurland. We verbleven een paar weken in Krakau, de voormalige hoofdstad van het Koninkrijk Polen. Het is een stad rijk aan traditie en geschiedenis."
"Ons plan was om op 25 februari naar huis terug te keren. Maar op onze laatste volle dag maakte Alex me wakker terwijl het nog donker was, om vijf uur 's ochtends. Zijn stem klonk vreselijk serieus. "We kunnen niet naar huis, naar Kiev," zei hij, omdat Rusland Oekraïne was binnengevallen. De omgeving van Kiev, waar ik geboren en getogen ben, werd aangevallen. We wisten niet wat er zou gebeuren. Onze ogen waren aan de tv gekluisterd. Mensen ontvluchtten Oekraïne met de auto, waardoor er een file ontstond van Kiev tot Polen, meer dan vijfhonderd kilometer lang. Zoiets had ik nog nooit gezien. Ik kon niets begrijpen van wat ik hoorde of zag. Zo begonnen we aan een nieuw leven dat we ons nooit hadden kunnen voorstellen en waar we niet om gevraagd hadden.
Alex bleef maar zeggen: "We moeten terug naar Oekraïne en vechten." Maar we hebben erover gepraat en kwamen tot de conclusie dat er manieren waren om te helpen, zelfs vanuit Polen. Alex' moeder, die in Kiev was, reed zelf de grens over, richting ons. Op de een of andere manier kwam ze veilig in Krakau aan, waar ze ons vertelde dat ze nog even zou blijven om haar weg te vinden."
"Er kwam iets tussen en ik stopte met mijn studie, waarna ik in de filmproductie en -editor ging werken. Later werkte ik bij Amazon bij de online klantenservice. Dat was mijn werk, totdat we erachter kwamen dat we niet terug konden. Alex werkt bij een pr-bureau en kon op afstand werken. Het kostte Alex' moeder 15 uur, maar ze kwam ons eindelijk opzoeken in Polen. Toen we probeerden te bedenken waar we zouden wonen, kreeg ze een berichtje van een goede vriendin. Ze zei dat ze iemand in Nederland kende met een appartement dat ze via AirBnB huurden. Het stond toevallig leeg, dus ze zeiden dat we er gratis konden verblijven. Dit was een redding. Dus lieten we Polen achter ons, trokken nog verder naar het westen en doorkruisten Duitsland, waar we Nederland binnenkwamen en koers zetten naar Limmen, net ten noorden van Amsterdam.
Het huis dat we dankzij een vriendin van Alex' moeder vonden, staat op een geweldige plek, midden in een weelderig landschap. We hebben hier met z'n drieën een thuis gevonden, Alex, zijn moeder en ik. Dit is een plek waar we waarschijnlijk nooit terecht zouden zijn gekomen als er geen oorlog was geweest. Limmen, de stad waar we wonen, ligt bijna tweeduizend kilometer van Kiev. Het vinden van dit huis was een enorme klus voor ons, maar omdat Alex en ik rechtstreeks van onze reis hierheen moesten komen, hadden we alleen wat winterkleding en had zijn moeder bijna niets meegenomen. We moesten bijna opnieuw beginnen. Zodra we hoorden van een kringloopwinkel in de buurt, zijn we er meteen naartoe gesneld. We konden gratis veel spullen voor het huis krijgen. Dat hielp enorm.
De meeste vluchtelingen uit Oekraïne zijn vrouwen en kinderen. De winkel had allerlei spullen voor baby's en jonge kinderen, inclusief speelgoed. We zijn diep geraakt door de gulheid, adviezen en vriendelijkheid van de mensen hier. Nadat we de winkel een paar keer hadden bezocht, vroeg iemand ons: "Hé, hebben jullie fietsen nodig?" Bijna al onze buren gebruiken fietsen om zich te verplaatsen. Het is een geweldige manier om van en naar de trein te reizen. "Als je er nog een paar hebt," zeiden we, en binnen een week kwamen er twee fietsen aan. Ik kon het niet geloven.
We fietsten niet in Kiev, dus eerst maakten we een paar rondjes om het blok om te oefenen, maar al snel fietsten we naar het station. De omgeving van ons huis is vrij landelijk, dus fietsen hier voelt heerlijk. Het maakt je hoofd leeg. Het centrum waar de kringloopwinkel is gevestigd, is geopend door een Russische vrouw die al vijftien jaar in Nederland woont. Het is niet zomaar een kringloopwinkel. Ze bieden ook conversatielessen in Engels aan, aangezien iedereen hier Engels spreekt. Het is een soort helpdesk waar vluchtelingen terechtkunnen voor al hun vragen."
"Tijdens mijn masteropleiding studeerde ik economie. Ik heb altijd al een passie voor film gehad, dus besloot ik onderzoek te doen naar hoe een bioscoopketen in Kiev haar activiteiten zou kunnen reorganiseren. Ik ga al naar de bioscoop sinds ik klein was. We hebben misschien wel de gouden eeuw van distributie achter de rug, maar ik wilde mijn steentje bijdragen om ervoor te zorgen dat mensen in de toekomst kunnen genieten van de geweldige ervaring van films op het grote scherm.
Ik hou van klassieke verhalen over relaties, zoals de verfilming van Jane Austens Pride and Prejudice, maar ik ben ook een groot fan van animatie, van de oude Walt Disney-klassiekers tot nieuwe releases van Pixar en Hayao Miyazaki. Ik was zeven jaar oud toen Spirited Away in de bioscoop in Oekraïne verscheen.
Tijdens mijn doctoraat in de economie moest ik naast gespecialiseerde vakken ook filosofie en Engels volgen. Zo kwam ik ertoe om filosofie te gaan studeren, en al snel was ik verslaafd. Dat was rond de tijd dat mijn moeder, die het nog steeds goed maakte, me een boek over filosofie gaf dat een van haar favorieten was. Dit boek wakkerde mijn interesse in het atheïsme van Diderot en het existentialisme van Sartre aan. Ik vond het zo inspirerend dat ik bijna van studie veranderde en filosofie ging studeren.
Omdat ik niet alleen maar de ontvanger wilde zijn, zocht ik naar manieren om een steentje bij te dragen in de winkel. Al snel hielp ik met het aannemen en sorteren van donaties en met opruimen. Deze vorm van participatie gaf me een sterk gevoel van deel uitmaken van de gemeenschap. Al snel hoorde ik dat UNIQLO in Amsterdam zich inzette om vluchtelingen uit Oekraïne aan het werk te krijgen. Ik had een Ultra Light Down van UNIQLO gekocht en de sfeer in de winkel beviel me prima. Ik was enthousiast over het idee om in een fysieke winkel direct met klanten te communiceren.
Omdat we de hele tijd thuis zaten, konden we ons maar al te makkelijk op onze vrienden en familie in Kiev concentreren. Al mijn gedachten gingen terug naar Oekraïne en de oorlog. Dat, en de zorgen over wat we daarna zouden gaan doen. Maar door de interactie met de klanten kon ik me onmogelijk afsluiten. Ik besefte dat ik tijd moest doorbrengen in zo'n omgeving. Het is goed gegaan. Ik werk in de winkel en help klanten. Het is ook erg leuk om met het hele personeel samen te werken. Deze baan past perfect bij mij."
"Amsterdam is een plek waar mensen van over de hele wereld samenkomen. Minstens de helft van de inwoners is hierheen gekomen vanuit het buitenland. Het personeel en de klanten hebben allerlei verschillende achtergronden. Iedereen heeft een andere kijk op de dingen. Het is zo interessant.
Door dagelijks met klanten te werken, kan ik mijn hersenen trainen. Een vraag als: "Houdt dit me warm midden in de winter?" betekent voor een klant uit Noorwegen iets anders dan voor een klant uit Spanje. Dat maakt het antwoord ook anders. Ik ben eraan gewend geraakt om dingen in context te plaatsen, door dingen te zeggen als: "Dit is op zichzelf misschien niet genoeg, als het eenmaal onder het vriespunt komt." De diversiteit van Amsterdam heeft me veel geleerd."
"Vanwege mijn accent en intonatie in het Engels vragen mensen me soms: "Waar kom je vandaan?" Qua intonatie is Oekraïens over het algemeen zachter dan Russisch. Sommige mensen zeggen dat het een melodieuze klank heeft, net als Italiaans. Maar deze ene keer zei een klant tegen me: "Je accent is wat sterker dan ik normaal gesproken van een Oekraïner zou verwachten." Ik spreek zowel Oekraïens als Russisch, dus ik vroeg me af of mijn Russische taalvaardigheid mijn Engels heeft beïnvloed. Het is het soort ontdekking dat je alleen krijgt door persoonlijk met mensen te werken. Dat is een van de redenen waarom persoonlijke interactie zo waardevol is.
Natuurlijk wil ik ooit terug naar Oekraïne. Het is echt zwaar geweest voor Alex om niet thuis te zijn. Maar realistisch gezien kunnen we voorlopig niet verwachten dat we naar huis kunnen. Als er eenmaal oorlog is, kost het enorm veel moeite om de vrede te herstellen. Er zullen nog veel meer levens verloren gaan. Ik was me daar voorheen niet van bewust, maar ik heb door dit alles geleerd dat vrede niet zo makkelijk te bereiken is. Maar we geven de vrede niet op. En we vergeten ons thuisland niet. Zo komen we de dag door."
Het conflict begon op een donderdag. Begin de week stroomden onze inboxen vol met berichten van mensen die hulp aanboden.
"De meeste Oekraïense vluchtelingen zijn vrouwen, kinderen en ouderen. In Polen, het zwaartepunt van onze activiteiten, vroor het. Het was absoluut noodzakelijk om vluchtelingen warme kleding te geven. Daarom namen we contact op met Goods for Good, een van onze vaste partners, en stuurden we hen winterkleding vanuit onze magazijnen. Dankzij hun hulp werden ongeveer 50.000 artikelen naar Polen gebracht. Dit was onze grootste noodhulpactie sinds het begin van de Syrische burgeroorlog. Ik woonde destijds in Duitsland, dus ik heb Duitsland in het eerste jaar 1,2 miljoen vluchtelingen zien verwelkomen. Het heeft me met eigen ogen gezien dat het bieden van kleding en werkgelegenheid aan ontheemden alleen het meest effectief is met de medewerking van interne vrijwilligers, ngo's en organisaties zoals de UNHCR. Doordat we kledinghulp blijven bieden, hebben we proactief Oekraïense vluchtelingen kunnen inzetten. In twee maanden tijd zijn er ongeveer 20 Oekraïners aangenomen."
"Bij het aannemen van onze medewerkers hanteren we een zerotolerancebeleid voor discriminatie, ook op grond van nationaliteit of afkomst. Wat ik tot nu toe uit mijn ervaring heb geleerd, is dat als een divers team wederzijds respect kan bevorderen, dit niet alleen zorgt voor beter teamwork, maar ook de winkel en de kwaliteit van de service verbetert.
Om dat te bereiken, hebben we een sfeer van intercultureel begrip nodig. Zonder erkenning van verschillen in geloof en levensstijl kan de kleinste daad tot misverstanden leiden. In bepaalde delen van Afrika wordt het bijvoorbeeld als taboe beschouwd om een leraar of meerdere in de ogen te kijken. Je kunt je voorstellen welke vervelende misverstanden dit kan veroorzaken. Oekraïne heeft veel gemeen met de rest van Europa, maar we proberen altijd meer te leren over wat een cultuur uniek maakt."
"Naast onze kledinghulp zijn we begonnen met donaties. Dit begon als een intern fondsenwervingsprogramma, maar breidde zich later uit naar onze klanten. We hebben ook kaders gecreëerd voor het inzamelen van donaties in onze winkels. Op deze manier hebben we € 100.000 kunnen inzamelen bij meer dan 30.000 klanten. Door een donatie te doen aan de kassa, verlaag je de drempel en wordt het voor mensen gemakkelijker om betrokken te raken.
Als reactie op de crisis in Oekraïne is onze aandacht voor vluchtelingenkwesties aanzienlijk toegenomen. Deze kwesties beperken zich echter niet tot Oekraïne. Afghanistan, Syrië, Soedan, Myanmar... de situatie verslechtert en houdt wereldwijd aan. Om onze systemen voor de ondersteuning van ontheemden te versterken, moeten we afstappen van gefragmenteerde programma's en overstappen op aantrekkelijke, duurzame maatregelen die het voor iedereen gemakkelijk maken om te helpen."
Het leveren van essentiële goederen aan degenen die ze het hardst nodig hebben. Daar draait het om.
Goods for Good is een ngo die essentiële hulp biedt aan kwetsbare personen en gemeenschappen over de hele wereld. We bezochten hun Britse hoofdkantoor aan de rand van Londen om meer te weten te komen over hoe en waarom ze humanitaire hulp bieden.
Het hoofdkantoor van Goods for Good bevindt zich in een woonwijk in Watford, ten noordwesten van Londen. Als ngo is het hun missie om passende goederen te leveren aan regio's die getroffen zijn door armoede en natuurrampen, en aan mensen die hun huis verloren hebben door gewapende conflicten. De term "humanitaire hulp" roept het beeld op van de grote aardbeving in Oost-Japan. Voor Japan was dit een belangrijke les in het belang van het labelen van dozen. De getroffen gebieden ontvingen een enorme hoeveelheid kartonnen dozen van over de hele wereld met voedsel, water, medicijnen en kleding. Omdat veel dozen niet duidelijk gelabeld waren, stonden de dozen hoog opgestapeld in de gymzalen van scholen, waar vrijwillige hulpverleners sorteerden wat bruikbaar was en wat niet.
In de woorden van Rosalind Bluestone, CEO en oprichter van Goods for Good: "Het basisprincipe van het sturen van spullen naar getroffen gebieden is simpel. Lever essentiële goederen aan degenen die ze het hardst nodig hebben. Ons werk begint altijd met het uitzoeken wie wat het hardst nodig heeft. Als je mensen iets stuurt dat ze niet kunnen gebruiken, wordt het afval, terwijl de energie die je gebruikt om het daarheen te brengen verspild wordt, ten koste van het milieu. Hoe dan ook, als je iemand een ongemarkeerd pakket stuurt dat een mysterie blijft totdat ze de bovenkant opensnijden, maak je het moeilijker dan nodig is, wat extra werk creëert voor vrijwilligers." en degenen die goederen distribueren."
Het hoofdkantoor van Goods for Good is helemaal niet zo groot. Omdat er vroeger een bedrijf gevestigd was dat bouwmaterialen verwerkte, heeft het gebouw een kleine opslagruimte. Het hoofdkantoor heeft een bescheiden voorraad, maar waar precies bevond zich het vertrekpunt voor de 50.000 artikelen die UNIQLO hen toevertrouwde voor verzending naar Polen?
"We hebben twee magazijnen in Noord-Engeland en nog één in Nederland. De UNIQLO-kleding arriveerde in het Nederlandse magazijn op 109 pallets. Elke pallet bevatte 18 van deze grote kartonnen dozen. Van daaruit werden ze zo snel mogelijk naar Polen vervoerd."
Op de dag dat we het hoofdkantoor van Goods for Good bezochten, was men druk bezig met het voorbereiden van een nieuwe zending kinderkleding van UNIQLO. Dit betekende het doorknippen van labels om doorverkoop te voorkomen en het laden van een vrachtwagen naar Wales, waar honderden Oekraïense vluchtelingen zijn opgevangen. Al dit werk wordt gedaan door vrijwilligers. Een rustige man met een warme glimlach laadde de dozen in een vrachtwagen.
"Het Verenigd Koninkrijk verwelkomt binnenkort 160 kinderen die wees zijn geworden door de oorlog in Oekraïne. Natuurlijk hebben ze kleding nodig, maar om nog een stap verder te gaan, hebben we een iconisch warenhuis waar we vaak mee samenwerken gevraagd of ze bereid waren om 160 teddyberen te leveren. En inderdaad, bijna twee keer zoveel teddyberen arriveerden niet lang daarna."
We kunnen helpen bij kou en honger. Maar er is geen manier om een verloren ouder te vervangen. Toch is een teddybeer precies de juiste maat voor een kind om in de armen te houden. Dingen kunnen een betekenis hebben die veel verder gaat dan het fysieke. Het soort humanitaire hulp dat Rosalind in gedachten heeft, benadrukt dit soort dingen. Een illustratief voorbeeld zijn de simkaarten die voor mobiele telefoons worden gebruikt.
Nog niet zo lang geleden bestonden deze dingen niet, maar nu moet je ze inpakken als je de grens overgaat. We kregen er 8500 gratis van een telecommunicatiebedrijf. De Oekraïners aan wie we ze gaven, waren dolblij.
Moldavië, een ander gastland voor vluchtelingen uit Oekraïne, wordt wel het "armste land" van Europa genoemd. Toch heeft Goods for Good ook hen geholpen door de Moldavische bevolking humanitaire hulp te bieden. Tot slot vroegen we wat Goods for Good op dit moment het hardst nodig heeft.
"De grootste uitdaging voor ons is de financiering. Naarmate het aantal mensen dat lijdt onder armoede, natuurrampen en gewapende conflicten toeneemt, neemt ook het aantal plaatsen waar we spullen naartoe moeten sturen toe, waardoor we onze opslagcapaciteit moeten uitbreiden. Als opkomende liefdadigheidsinstelling met beperkte middelen kunnen we niet voldoen aan de steeds toenemende SOS-hulpverzoeken. Dankzij de hulp van onze partnerbedrijven en -organisaties hebben we het tot nu toe voor elkaar gekregen... maar onze situatie is niets vergeleken met de mensen die wachten op onze hulp."
Als fabrikant van kleding, een van de eerste levensbehoeften, zal UNIQLO er alles aan doen om de kracht van deze hulpbron te benutten. Om kleding te leveren aan de mensen die het het hardst nodig hebben, vragen we klanten om kleding die ze niet meer nodig hebben, af te geven voor donatie aan vluchtelingen en ontheemden over de hele wereld en aan sociaal kwetsbare mensen in de landen en regio's waar we onze winkels hebben gevestigd.
Meer dan honderd miljoen mensen wereldwijd zijn gedwongen hun huis te ontvluchten.
Meer dan honderd miljoen mensen zijn dakloos geraakt door gewelddadige conflicten en vervolging. In de afgelopen twintig jaar is het aantal vluchtelingen snel toegenomen, maar in plaats van een oplossing te vinden, is de situatie van ontheemden alleen maar ernstiger geworden.
De specifieke redenen voor deze toename lopen uiteen, maar als je het grotere geheel bekijkt, worstelen mensen in landen zoals Afghanistan, Syrië, Ethiopië en Venezuela al jaren en blijven hun behoeften toenemen. Bovendien zal klimaatverandering hun situatie verder beïnvloeden.
Een andere zorg is dat waarden zoals "vrede" en "mensenrechten", ooit beschouwd als universeel, hun grip verliezen in een steeds bredere groep samenlevingen. Dit brengt kwetsbare mensen in gevaar die gedwongen zijn te vluchten, met name vrouwen en kinderen.
Deze kruisende factoren hebben onze wereld gedestabiliseerd en de situatie voor vluchtelingen gecompliceerd en verlengd. De internationale inspanningen van de wereldgemeenschap hebben moeite om dit bij te benen, wat heeft geleid tot een steeds groter aantal ontheemden. Dit is de nijpende situatie waarmee we nu worden geconfronteerd.
Natuurlijk moet elk land zijn eigen beleid ontwikkelen voor vluchtelingenkwesties. Wat het echter zo moeilijk maakt, is dat geïsoleerde inspanningen ons kunnen belemmeren om daadwerkelijk duurzame oplossingen te vinden. Om ontheemden hun leven weer op te bouwen, hebben ze de medewerking en het begrip van de lokale gemeenschap, bedrijven en buren nodig. Ze moeten zich betrokken voelen en betrokken worden bij de gastgemeenschap.
Een van de cruciale taken van UNHCR is het creëren van kaders voor vluchtelingenhulp of het coördineren van de hulp aan mensen die gedwongen zijn te vluchten. Ten eerste sturen we snel personeel en zetten we noodopvang en vluchtelingencentra op, zodat mensen een plek hebben om te verblijven. Vervolgens delen we basisbenodigdheden uit, zodat ze zich thuis kunnen voelen. We bieden ook financiële hulp om de basiskosten van levensonderhoud te dekken. Deze programma's worden gecoördineerd met meer dan 140 humanitaire organisaties en vertrouwen daarbij op de kennis en ervaring van ngo's en vrijwilligers met wortels in de lokale cultuur.
Het onder de aandacht brengen van de risico's van mensenhandel en seksuele uitbuiting is een van onze belangrijkste taken. Samen met onze partners kunnen we kinderen begeleiden die getraumatiseerd zijn door conflicten of slachtoffer zijn geworden van geweld, privéruimtes inrichten voor verpleging en begeleiding bieden met betrekking tot kinderen met een beperking.
Verschillende bedrijven leveren humanitaire hulp of schenkingen in natura, zoals kleding of meubels. De snelle levering van warme kleding door UNIQLO beantwoordde aan de behoefte in die koude eerste maanden van de noodtoestand in Oekraïne. Naast de bijdrage van meer dan 1,1 miljard yen creëerde UNIQLO een kader voor donaties van klanten, wat resulteerde in een constante stroom van steun. Omdat de behoeften van vluchtelingen van moment tot moment kunnen veranderen, dragen donaties bij aan het in stand houden van een flexibel hulpsysteem.
De crisis in Oekraïne heeft de aandacht voor ontheemden meer dan ooit tevoren gevestigd. We hopen dat dit mensen zal inspireren om hulp te bieden aan vluchtelingen, niet alleen in Oekraïne, maar in landen over de hele wereld. Vluchtelingenproblematiek is geen kwestie van verre gebeurtenissen in een ver land. We moeten allemaal manieren vinden om mensen te steunen die gedwongen zijn te vluchten.
No.23 belichtte de vluchtelingenproblematiek opnieuw, aangezien het aantal mensen dat wereldwijd ontheemd was in 2022 de 100 miljoen overschreed. Het tijdschrift onderzoekt hoe vrouwen die Oekraïne ontvluchtten en naar Nederland gingen, in UNIQLO-winkels werken en een nieuw leven beginnen op te bouwen. Ook worden de inspanningen van UNIQLO-teams in de EU besproken om kleding te doneren aan deze vluchtelingen, ongeveer vijf dagen na het begin van de crisis in Oekraïne. Daarnaast worden de indrukken besproken van ngo's die aanzienlijke steun hebben verleend en hebben bijgedragen aan het succes van deze initiatieven.
"Ik was op reis met mijn verloofde. De dag voordat we naar huis gingen, veranderde alles."
Dariia, die geïnteresseerd is in animatiefilms en filosofie, is geboren en getogen in Kiev, Oekraïne. Tijdens een bezoek aan Polen met haar verloofde werd ze door de Russische invasie verhinderd om naar huis terug te keren.
Dariia Baranovska werkt bij UNIQLO in de Kalverstraat in Amsterdam. Naast Dariia heeft de winkel nog vier andere medewerkers aangenomen in het kader van onze inzet voor vluchtelingen (sinds juni 2022).
"Mijn partner Alex en ik vertrokken op 5 februari naar Polen, het buurland. We verbleven een paar weken in Krakau, de voormalige hoofdstad van het Koninkrijk Polen. Het is een stad rijk aan traditie en geschiedenis."
Dariia met haar verloofde Alex (links).
"Ons plan was om op 25 februari naar huis terug te keren. Maar op onze laatste volle dag maakte Alex me wakker terwijl het nog donker was, om vijf uur 's ochtends. Zijn stem klonk vreselijk serieus. "We kunnen niet naar huis, naar Kiev," zei hij, omdat Rusland Oekraïne was binnengevallen. De omgeving van Kiev, waar ik geboren en getogen ben, werd aangevallen. We wisten niet wat er zou gebeuren. Onze ogen waren aan de tv gekluisterd. Mensen ontvluchtten Oekraïne met de auto, waardoor er een file ontstond van Kiev tot Polen, meer dan vijfhonderd kilometer lang. Zoiets had ik nog nooit gezien. Ik kon niets begrijpen van wat ik hoorde of zag. Zo begonnen we aan een nieuw leven dat we ons nooit hadden kunnen voorstellen en waar we niet om gevraagd hadden.
Alex bleef maar zeggen: "We moeten terug naar Oekraïne en vechten." Maar we hebben erover gepraat en kwamen tot de conclusie dat er manieren waren om te helpen, zelfs vanuit Polen. Alex' moeder, die in Kiev was, reed zelf de grens over, richting ons. Op de een of andere manier kwam ze veilig in Krakau aan, waar ze ons vertelde dat ze nog even zou blijven om haar weg te vinden."
Limmen ligt ongeveer 2000 km van Kiev.
Een huis huren in Nederland
"Er kwam iets tussen en ik stopte met mijn studie, waarna ik in de filmproductie en -editor ging werken. Later werkte ik bij Amazon bij de online klantenservice. Dat was mijn werk, totdat we erachter kwamen dat we niet terug konden. Alex werkt bij een pr-bureau en kon op afstand werken. Het kostte Alex' moeder 15 uur, maar ze kwam ons eindelijk opzoeken in Polen. Toen we probeerden te bedenken waar we zouden wonen, kreeg ze een berichtje van een goede vriendin. Ze zei dat ze iemand in Nederland kende met een appartement dat ze via AirBnB huurden. Het stond toevallig leeg, dus ze zeiden dat we er gratis konden verblijven. Dit was een redding. Dus lieten we Polen achter ons, trokken nog verder naar het westen en doorkruisten Duitsland, waar we Nederland binnenkwamen en koers zetten naar Limmen, net ten noorden van Amsterdam.
Het huis dat we dankzij een vriendin van Alex' moeder vonden, staat op een geweldige plek, midden in een weelderig landschap. We hebben hier met z'n drieën een thuis gevonden, Alex, zijn moeder en ik. Dit is een plek waar we waarschijnlijk nooit terecht zouden zijn gekomen als er geen oorlog was geweest. Limmen, de stad waar we wonen, ligt bijna tweeduizend kilometer van Kiev. Het vinden van dit huis was een enorme klus voor ons, maar omdat Alex en ik rechtstreeks van onze reis hierheen moesten komen, hadden we alleen wat winterkleding en had zijn moeder bijna niets meegenomen. We moesten bijna opnieuw beginnen. Zodra we hoorden van een kringloopwinkel in de buurt, zijn we er meteen naartoe gesneld. We konden gratis veel spullen voor het huis krijgen. Dat hielp enorm.
De meeste vluchtelingen uit Oekraïne zijn vrouwen en kinderen. De winkel had allerlei spullen voor baby's en jonge kinderen, inclusief speelgoed. We zijn diep geraakt door de gulheid, adviezen en vriendelijkheid van de mensen hier. Nadat we de winkel een paar keer hadden bezocht, vroeg iemand ons: "Hé, hebben jullie fietsen nodig?" Bijna al onze buren gebruiken fietsen om zich te verplaatsen. Het is een geweldige manier om van en naar de trein te reizen. "Als je er nog een paar hebt," zeiden we, en binnen een week kwamen er twee fietsen aan. Ik kon het niet geloven.
We fietsten niet in Kiev, dus eerst maakten we een paar rondjes om het blok om te oefenen, maar al snel fietsten we naar het station. De omgeving van ons huis is vrij landelijk, dus fietsen hier voelt heerlijk. Het maakt je hoofd leeg. Het centrum waar de kringloopwinkel is gevestigd, is geopend door een Russische vrouw die al vijftien jaar in Nederland woont. Het is niet zomaar een kringloopwinkel. Ze bieden ook conversatielessen in Engels aan, aangezien iedereen hier Engels spreekt. Het is een soort helpdesk waar vluchtelingen terechtkunnen voor al hun vragen."
Animatiefilms en existentialistische filosofie
Dariia's dierbare boeken. Een geschiedenis van animatie (boven) die ze vertelde tijdens haar reis naar Polen, en een introductie tot filosofie van haar moeder.
"Tijdens mijn masteropleiding studeerde ik economie. Ik heb altijd al een passie voor film gehad, dus besloot ik onderzoek te doen naar hoe een bioscoopketen in Kiev haar activiteiten zou kunnen reorganiseren. Ik ga al naar de bioscoop sinds ik klein was. We hebben misschien wel de gouden eeuw van distributie achter de rug, maar ik wilde mijn steentje bijdragen om ervoor te zorgen dat mensen in de toekomst kunnen genieten van de geweldige ervaring van films op het grote scherm.
Ik hou van klassieke verhalen over relaties, zoals de verfilming van Jane Austens Pride and Prejudice, maar ik ben ook een groot fan van animatie, van de oude Walt Disney-klassiekers tot nieuwe releases van Pixar en Hayao Miyazaki. Ik was zeven jaar oud toen Spirited Away in de bioscoop in Oekraïne verscheen.
Tijdens mijn doctoraat in de economie moest ik naast gespecialiseerde vakken ook filosofie en Engels volgen. Zo kwam ik ertoe om filosofie te gaan studeren, en al snel was ik verslaafd. Dat was rond de tijd dat mijn moeder, die het nog steeds goed maakte, me een boek over filosofie gaf dat een van haar favorieten was. Dit boek wakkerde mijn interesse in het atheïsme van Diderot en het existentialisme van Sartre aan. Ik vond het zo inspirerend dat ik bijna van studie veranderde en filosofie ging studeren.
Een foto van de jonge Dariia en haar moeder in de Nationale Botanische Tuin van Kiev, en de ketting van haar moeder met het wapen van Oekraïne.
Op zoek naar een interactieve werkplek
Omdat ik niet alleen maar de ontvanger wilde zijn, zocht ik naar manieren om een steentje bij te dragen in de winkel. Al snel hielp ik met het aannemen en sorteren van donaties en met opruimen. Deze vorm van participatie gaf me een sterk gevoel van deel uitmaken van de gemeenschap. Al snel hoorde ik dat UNIQLO in Amsterdam zich inzette om vluchtelingen uit Oekraïne aan het werk te krijgen. Ik had een Ultra Light Down van UNIQLO gekocht en de sfeer in de winkel beviel me prima. Ik was enthousiast over het idee om in een fysieke winkel direct met klanten te communiceren.
Omdat we de hele tijd thuis zaten, konden we ons maar al te makkelijk op onze vrienden en familie in Kiev concentreren. Al mijn gedachten gingen terug naar Oekraïne en de oorlog. Dat, en de zorgen over wat we daarna zouden gaan doen. Maar door de interactie met de klanten kon ik me onmogelijk afsluiten. Ik besefte dat ik tijd moest doorbrengen in zo'n omgeving. Het is goed gegaan. Ik werk in de winkel en help klanten. Het is ook erg leuk om met het hele personeel samen te werken. Deze baan past perfect bij mij."
"Amsterdam is een plek waar mensen van over de hele wereld samenkomen. Minstens de helft van de inwoners is hierheen gekomen vanuit het buitenland. Het personeel en de klanten hebben allerlei verschillende achtergronden. Iedereen heeft een andere kijk op de dingen. Het is zo interessant.
Door dagelijks met klanten te werken, kan ik mijn hersenen trainen. Een vraag als: "Houdt dit me warm midden in de winter?" betekent voor een klant uit Noorwegen iets anders dan voor een klant uit Spanje. Dat maakt het antwoord ook anders. Ik ben eraan gewend geraakt om dingen in context te plaatsen, door dingen te zeggen als: "Dit is op zichzelf misschien niet genoeg, als het eenmaal onder het vriespunt komt." De diversiteit van Amsterdam heeft me veel geleerd."
Ooit terug naar Oekraïne
Deze schapenweide is een geweldige plek voor een wandeling. Dariia's ketting is een aandenken aan haar moeder.
"Vanwege mijn accent en intonatie in het Engels vragen mensen me soms: "Waar kom je vandaan?" Qua intonatie is Oekraïens over het algemeen zachter dan Russisch. Sommige mensen zeggen dat het een melodieuze klank heeft, net als Italiaans. Maar deze ene keer zei een klant tegen me: "Je accent is wat sterker dan ik normaal gesproken van een Oekraïner zou verwachten." Ik spreek zowel Oekraïens als Russisch, dus ik vroeg me af of mijn Russische taalvaardigheid mijn Engels heeft beïnvloed. Het is het soort ontdekking dat je alleen krijgt door persoonlijk met mensen te werken. Dat is een van de redenen waarom persoonlijke interactie zo waardevol is.
Natuurlijk wil ik ooit terug naar Oekraïne. Het is echt zwaar geweest voor Alex om niet thuis te zijn. Maar realistisch gezien kunnen we voorlopig niet verwachten dat we naar huis kunnen. Als er eenmaal oorlog is, kost het enorm veel moeite om de vrede te herstellen. Er zullen nog veel meer levens verloren gaan. Ik was me daar voorheen niet van bewust, maar ik heb door dit alles geleerd dat vrede niet zo makkelijk te bereiken is. Maar we geven de vrede niet op. En we vergeten ons thuisland niet. Zo komen we de dag door."
Hoe heeft UNIQLO gereageerd op de crisis in Oekraïne? Door samen te werken met ngo's en systemen voor humanitaire hulp te creëren in onze fysieke winkels en online. Maria Samoto le Dous (Leider EU Duurzaamheidsafdeling)
"Vijf dagen na het begin van de gevechten leverde UNIQLO ongeveer 50.000 kledingstukken aan Polen", aldus Maria.
Het conflict begon op een donderdag. Begin de week stroomden onze inboxen vol met berichten van mensen die hulp aanboden.
"De meeste Oekraïense vluchtelingen zijn vrouwen, kinderen en ouderen. In Polen, het zwaartepunt van onze activiteiten, vroor het. Het was absoluut noodzakelijk om vluchtelingen warme kleding te geven. Daarom namen we contact op met Goods for Good, een van onze vaste partners, en stuurden we hen winterkleding vanuit onze magazijnen. Dankzij hun hulp werden ongeveer 50.000 artikelen naar Polen gebracht. Dit was onze grootste noodhulpactie sinds het begin van de Syrische burgeroorlog. Ik woonde destijds in Duitsland, dus ik heb Duitsland in het eerste jaar 1,2 miljoen vluchtelingen zien verwelkomen. Het heeft me met eigen ogen gezien dat het bieden van kleding en werkgelegenheid aan ontheemden alleen het meest effectief is met de medewerking van interne vrijwilligers, ngo's en organisaties zoals de UNHCR. Doordat we kledinghulp blijven bieden, hebben we proactief Oekraïense vluchtelingen kunnen inzetten. In twee maanden tijd zijn er ongeveer 20 Oekraïners aangenomen."
Op weg naar intercultureel begrip
"Bij het aannemen van onze medewerkers hanteren we een zerotolerancebeleid voor discriminatie, ook op grond van nationaliteit of afkomst. Wat ik tot nu toe uit mijn ervaring heb geleerd, is dat als een divers team wederzijds respect kan bevorderen, dit niet alleen zorgt voor beter teamwork, maar ook de winkel en de kwaliteit van de service verbetert.
Om dat te bereiken, hebben we een sfeer van intercultureel begrip nodig. Zonder erkenning van verschillen in geloof en levensstijl kan de kleinste daad tot misverstanden leiden. In bepaalde delen van Afrika wordt het bijvoorbeeld als taboe beschouwd om een leraar of meerdere in de ogen te kijken. Je kunt je voorstellen welke vervelende misverstanden dit kan veroorzaken. Oekraïne heeft veel gemeen met de rest van Europa, maar we proberen altijd meer te leren over wat een cultuur uniek maakt."
Het creëren van kaders voor hulp
Het doorknippen van labels voorkomt doorverkoop van artikelen.
"Naast onze kledinghulp zijn we begonnen met donaties. Dit begon als een intern fondsenwervingsprogramma, maar breidde zich later uit naar onze klanten. We hebben ook kaders gecreëerd voor het inzamelen van donaties in onze winkels. Op deze manier hebben we € 100.000 kunnen inzamelen bij meer dan 30.000 klanten. Door een donatie te doen aan de kassa, verlaag je de drempel en wordt het voor mensen gemakkelijker om betrokken te raken.
Als reactie op de crisis in Oekraïne is onze aandacht voor vluchtelingenkwesties aanzienlijk toegenomen. Deze kwesties beperken zich echter niet tot Oekraïne. Afghanistan, Syrië, Soedan, Myanmar... de situatie verslechtert en houdt wereldwijd aan. Om onze systemen voor de ondersteuning van ontheemden te versterken, moeten we afstappen van gefragmenteerde programma's en overstappen op aantrekkelijke, duurzame maatregelen die het voor iedereen gemakkelijk maken om te helpen."
Het leveren van essentiële goederen aan degenen die ze het hardst nodig hebben. Daar draait het om.
Rosalind Bluestone (oprichter en CEO van Goods for Good)
Acht jaar geleden, na twaalf jaar bij een liefdadigheidsinstelling in het Verenigd Koninkrijk, startte Rosalind haar eigen ngo, die vandaag de dag humanitaire hulp biedt aan meer dan 25 landen.
Goods for Good is een ngo die essentiële hulp biedt aan kwetsbare personen en gemeenschappen over de hele wereld. We bezochten hun Britse hoofdkantoor aan de rand van Londen om meer te weten te komen over hoe en waarom ze humanitaire hulp bieden.
Het hoofdkantoor van Goods for Good bevindt zich in een woonwijk in Watford, ten noordwesten van Londen. Als ngo is het hun missie om passende goederen te leveren aan regio's die getroffen zijn door armoede en natuurrampen, en aan mensen die hun huis verloren hebben door gewapende conflicten. De term "humanitaire hulp" roept het beeld op van de grote aardbeving in Oost-Japan. Voor Japan was dit een belangrijke les in het belang van het labelen van dozen. De getroffen gebieden ontvingen een enorme hoeveelheid kartonnen dozen van over de hele wereld met voedsel, water, medicijnen en kleding. Omdat veel dozen niet duidelijk gelabeld waren, stonden de dozen hoog opgestapeld in de gymzalen van scholen, waar vrijwillige hulpverleners sorteerden wat bruikbaar was en wat niet.
160 teddyberen voor 160 weeskinderen
In de woorden van Rosalind Bluestone, CEO en oprichter van Goods for Good: "Het basisprincipe van het sturen van spullen naar getroffen gebieden is simpel. Lever essentiële goederen aan degenen die ze het hardst nodig hebben. Ons werk begint altijd met het uitzoeken wie wat het hardst nodig heeft. Als je mensen iets stuurt dat ze niet kunnen gebruiken, wordt het afval, terwijl de energie die je gebruikt om het daarheen te brengen verspild wordt, ten koste van het milieu. Hoe dan ook, als je iemand een ongemarkeerd pakket stuurt dat een mysterie blijft totdat ze de bovenkant opensnijden, maak je het moeilijker dan nodig is, wat extra werk creëert voor vrijwilligers." en degenen die goederen distribueren."
Het hoofdkantoor van Goods for Good is helemaal niet zo groot. Omdat er vroeger een bedrijf gevestigd was dat bouwmaterialen verwerkte, heeft het gebouw een kleine opslagruimte. Het hoofdkantoor heeft een bescheiden voorraad, maar waar precies bevond zich het vertrekpunt voor de 50.000 artikelen die UNIQLO hen toevertrouwde voor verzending naar Polen?
"We hebben twee magazijnen in Noord-Engeland en nog één in Nederland. De UNIQLO-kleding arriveerde in het Nederlandse magazijn op 109 pallets. Elke pallet bevatte 18 van deze grote kartonnen dozen. Van daaruit werden ze zo snel mogelijk naar Polen vervoerd."
Op de dag dat we het hoofdkantoor van Goods for Good bezochten, was men druk bezig met het voorbereiden van een nieuwe zending kinderkleding van UNIQLO. Dit betekende het doorknippen van labels om doorverkoop te voorkomen en het laden van een vrachtwagen naar Wales, waar honderden Oekraïense vluchtelingen zijn opgevangen. Al dit werk wordt gedaan door vrijwilligers. Een rustige man met een warme glimlach laadde de dozen in een vrachtwagen.
"Het Verenigd Koninkrijk verwelkomt binnenkort 160 kinderen die wees zijn geworden door de oorlog in Oekraïne. Natuurlijk hebben ze kleding nodig, maar om nog een stap verder te gaan, hebben we een iconisch warenhuis waar we vaak mee samenwerken gevraagd of ze bereid waren om 160 teddyberen te leveren. En inderdaad, bijna twee keer zoveel teddyberen arriveerden niet lang daarna."
We kunnen helpen bij kou en honger. Maar er is geen manier om een verloren ouder te vervangen. Toch is een teddybeer precies de juiste maat voor een kind om in de armen te houden. Dingen kunnen een betekenis hebben die veel verder gaat dan het fysieke. Het soort humanitaire hulp dat Rosalind in gedachten heeft, benadrukt dit soort dingen. Een illustratief voorbeeld zijn de simkaarten die voor mobiele telefoons worden gebruikt.
Nog niet zo lang geleden bestonden deze dingen niet, maar nu moet je ze inpakken als je de grens overgaat. We kregen er 8500 gratis van een telecommunicatiebedrijf. De Oekraïners aan wie we ze gaven, waren dolblij.
Een handvol met 20GB SIM-kaarten.
Financiering is de uitdaging
Moldavië, een ander gastland voor vluchtelingen uit Oekraïne, wordt wel het "armste land" van Europa genoemd. Toch heeft Goods for Good ook hen geholpen door de Moldavische bevolking humanitaire hulp te bieden. Tot slot vroegen we wat Goods for Good op dit moment het hardst nodig heeft.
"De grootste uitdaging voor ons is de financiering. Naarmate het aantal mensen dat lijdt onder armoede, natuurrampen en gewapende conflicten toeneemt, neemt ook het aantal plaatsen waar we spullen naartoe moeten sturen toe, waardoor we onze opslagcapaciteit moeten uitbreiden. Als opkomende liefdadigheidsinstelling met beperkte middelen kunnen we niet voldoen aan de steeds toenemende SOS-hulpverzoeken. Dankzij de hulp van onze partnerbedrijven en -organisaties hebben we het tot nu toe voor elkaar gekregen... maar onze situatie is niets vergeleken met de mensen die wachten op onze hulp."
Op de dag dat wij er waren, kwamen er vrijwilligers uit Wales om kinderkleding op te halen bij UNIQLO. Medewerkers van UNIQLO droegen hun steentje bij en zorgden voor een soepele overdracht van de goederen.
De toekomst veranderen met de kracht van kleding.
Totale kledingdonaties: 58,97 miljoen items naar 81 landen en regio's (eind augustus 2024)
Als fabrikant van kleding, een van de eerste levensbehoeften, zal UNIQLO er alles aan doen om de kracht van deze hulpbron te benutten. Om kleding te leveren aan de mensen die het het hardst nodig hebben, vragen we klanten om kleding die ze niet meer nodig hebben, af te geven voor donatie aan vluchtelingen en ontheemden over de hele wereld en aan sociaal kwetsbare mensen in de landen en regio's waar we onze winkels hebben gevestigd.
Meer dan honderd miljoen mensen wereldwijd zijn gedwongen hun huis te ontvluchten.
Ritsu Nacken / Plaatsvervangend Vertegenwoordiger bij de Hoge Commissaris voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) in Japan (vanaf juni 2022)
Na haar afstuderen aan de International Christian University (ICU) werkte Ritsu Nacken bij ngo's voordat ze een masterdiploma in Non-Profit/Public/Organizational Management behaalde aan de New School. Sindsdien heeft ze meer dan twintig jaar gewerkt bij verschillende VN-organisaties in Fiji, Italië, Ethiopië, Vietnam en Sri Lanka. Ritsu is in 2021 in haar huidige functie begonnen (vanaf juni 2022)
Meer dan honderd miljoen mensen zijn dakloos geraakt door gewelddadige conflicten en vervolging. In de afgelopen twintig jaar is het aantal vluchtelingen snel toegenomen, maar in plaats van een oplossing te vinden, is de situatie van ontheemden alleen maar ernstiger geworden.
De specifieke redenen voor deze toename lopen uiteen, maar als je het grotere geheel bekijkt, worstelen mensen in landen zoals Afghanistan, Syrië, Ethiopië en Venezuela al jaren en blijven hun behoeften toenemen. Bovendien zal klimaatverandering hun situatie verder beïnvloeden.
Een andere zorg is dat waarden zoals "vrede" en "mensenrechten", ooit beschouwd als universeel, hun grip verliezen in een steeds bredere groep samenlevingen. Dit brengt kwetsbare mensen in gevaar die gedwongen zijn te vluchten, met name vrouwen en kinderen.
Deze kruisende factoren hebben onze wereld gedestabiliseerd en de situatie voor vluchtelingen gecompliceerd en verlengd. De internationale inspanningen van de wereldgemeenschap hebben moeite om dit bij te benen, wat heeft geleid tot een steeds groter aantal ontheemden. Dit is de nijpende situatie waarmee we nu worden geconfronteerd.
De sleutelrol van lokale gemeenschappen, bedrijven en mensen
Natuurlijk moet elk land zijn eigen beleid ontwikkelen voor vluchtelingenkwesties. Wat het echter zo moeilijk maakt, is dat geïsoleerde inspanningen ons kunnen belemmeren om daadwerkelijk duurzame oplossingen te vinden. Om ontheemden hun leven weer op te bouwen, hebben ze de medewerking en het begrip van de lokale gemeenschap, bedrijven en buren nodig. Ze moeten zich betrokken voelen en betrokken worden bij de gastgemeenschap.
Een van de cruciale taken van UNHCR is het creëren van kaders voor vluchtelingenhulp of het coördineren van de hulp aan mensen die gedwongen zijn te vluchten. Ten eerste sturen we snel personeel en zetten we noodopvang en vluchtelingencentra op, zodat mensen een plek hebben om te verblijven. Vervolgens delen we basisbenodigdheden uit, zodat ze zich thuis kunnen voelen. We bieden ook financiële hulp om de basiskosten van levensonderhoud te dekken. Deze programma's worden gecoördineerd met meer dan 140 humanitaire organisaties en vertrouwen daarbij op de kennis en ervaring van ngo's en vrijwilligers met wortels in de lokale cultuur.
Het onder de aandacht brengen van de risico's van mensenhandel en seksuele uitbuiting is een van onze belangrijkste taken. Samen met onze partners kunnen we kinderen begeleiden die getraumatiseerd zijn door conflicten of slachtoffer zijn geworden van geweld, privéruimtes inrichten voor verpleging en begeleiding bieden met betrekking tot kinderen met een beperking.
Niet de verre gebeurtenissen van een ver land
Verschillende bedrijven leveren humanitaire hulp of schenkingen in natura, zoals kleding of meubels. De snelle levering van warme kleding door UNIQLO beantwoordde aan de behoefte in die koude eerste maanden van de noodtoestand in Oekraïne. Naast de bijdrage van meer dan 1,1 miljard yen creëerde UNIQLO een kader voor donaties van klanten, wat resulteerde in een constante stroom van steun. Omdat de behoeften van vluchtelingen van moment tot moment kunnen veranderen, dragen donaties bij aan het in stand houden van een flexibel hulpsysteem.
De crisis in Oekraïne heeft de aandacht voor ontheemden meer dan ooit tevoren gevestigd. We hopen dat dit mensen zal inspireren om hulp te bieden aan vluchtelingen, niet alleen in Oekraïne, maar in landen over de hele wereld. Vluchtelingenproblematiek is geen kwestie van verre gebeurtenissen in een ver land. We moeten allemaal manieren vinden om mensen te steunen die gedwongen zijn te vluchten.