Filming Displacement | The Power of Clothing No.28
Jun 13, 2025
Power of Clothing
Ontdek The Power of Clothing, de filosofie van UNIQLO: het verrijken van het leven door middel van kleding en het bijdragen aan een duurzame samenleving. Het thema van issue 28, verkrijgbaar vanaf vrijdag 13 juni, is "Filming Displacement". Een introductie tot het nieuwe Displacement Film Fund en de initiatieven om de kracht van film te benutten en vluchtelingen met de maatschappij te verbinden.
Tijdens de première van The Other Side of Hope zei regisseur Aki Kaurismäki: "Mijn doel met deze film was om de Europese tendens te doorbreken om vluchtelingen te zien als zielige slachtoffers of als arme migranten die je baan, je vrouw, je huis of je auto stelen." Film kan een verschil maken in het leven van vluchtelingen. Afgelopen januari werd op het Internationaal Filmfestival Rotterdam een nieuw project aangekondigd, het Displacement Film Fund, en UNIQLO heeft dit initiatief van harte gesteund.
Het International Film Festival Rotterdam (IFFR), dat in Nederland wordt gehouden, is een van de belangrijkste filmfestivals van Europa. Dit jaar werd onder andere het nieuwe Displacement Film Fund aangekondigd en vond er een paneldiscussie plaats tussen filmregisseurs en andere betrokkenen bij het fonds. Hier zijn enkele hoogtepunten van het panel.
………………………………………………………………
Een nieuwe subsidieregeling voor korte films, waarvan in de pilotversie vijf filmmakers zullen profiteren.
"We zijn enorm trots op het kader dat filmmakers wereldwijd ondersteunt en baanbrekend werk levert in vaak enorm uitdagende omgevingen. We worden gezien als de ideale managementpartner om dit essentiële fonds mogelijk te maken. Als festival dat een zeer grote community opbouwt, en als forum voor korte films, bestaat meer dan de helft van de 450 opgenomen films uit korte of middellange premières. Dat we nu ook de mogelijkheid hebben om een deel van de productie van korte films te financieren, is ook voor IFFR een geweldige mijlpaal."
──Vanja Kaludjercic (festivaldirecteur van IFFR)
……………………………………………………………………
"Het Displacement Film Fund is opgericht om het werk van ontheemde filmmakers, of filmmakers met een bewezen staat van dienst in het creëren van authentieke verhalen over de ervaringen van ontheemden, te ondersteunen en te financieren. We beschouwen dit momenteel natuurlijk als ongelooflijk urgent. Ik wil in het bijzonder Cate Blanchett bedanken voor haar leiderschap, die de drijvende kracht achter dit initiatief is geweest sinds een groep mensen elkaar in december 2023 ontmoette tijdens het Global Refugee Forum, georganiseerd door de UNHCR. En ik wil ook mijn dank uitspreken aan Koji Yanai, een van de oprichters."
──Clare Stewart (Managing Director van IFFR)
……………………………………………………………………
"Op dit moment is wereldwijd één op de 67 mensen gedwongen ontheemd. Achter deze duizelingwekkende statistieken gaan echte verhalen schuil, individuele verhalen over hoop, veerkracht en verlies. We geloven allemaal dat film een cruciale rol speelt bij het versterken van die verhalen en het geven van een stem aan mensen die dat niet hebben."
──Uzma Hasan (Moderator paneldiscussie / Filmproducent)
……………………………………………………………………
"Het gaat om de urgentie van de situatie. Ik vind het verbijsterend, ik denk dat we dat allemaal vinden, hoe enorm, omvangrijk en urgent deze situatie is, maar toch lijken deze verhalen niet mainstream te worden.
Ik ben al bijna 10 jaar goodwill-ambassadeur voor de UNHCR. Ik heb het voorrecht gehad om met de UNHCR het veld in te gaan om vluchtelingen, asielzoekers, staatlozen en ontheemden te ontmoeten en hun verhalen te horen. Hun levenservaring is inspirerend voor me geweest. Ik ben geïnspireerd door hun veerkracht, hun moed en hun doorzettingsvermogen. Hun verhalen tarten elke verbeelding. Hun humor en vrijgevigheid in moeilijke tijden. We hadden het erover hoe vluchtelingen, asielzoekers en ontheemden zich vaak onzichtbaar voelen en hoe we hun verhalen zichtbaarder kunnen maken. Het idee was om hen te ondersteunen tijdens hun ontheemding, maar ook om de verhalen niet te ghettoïseren, maar om ze in de mainstream te brengen."
──Cate Blanchett (Acteur / UNHCR Goodwill Ambassador)
……………………………………………………………………
"We zijn van mening dat het Hubert Bals Fonds, met zijn nalatenschap en meer dan 30 jaar ervaring in verschillende delen van de wereld, waar helaas, en heel realistisch gezien, de filminfrastructuur niet bestaat, of zeer zwak is, of de vrijheid van meningsuiting ernstig wordt belemmerd. Dit is dus niet echt een nieuw terrein voor ons, maar het is wel een missie op grotere schaal, die echt die urgentie benadrukt. De korte film is echt iets waar IFFR sterk in is. Dit is het festival dat de korte film in al zijn vormen en gedaanten viert. Dus op de een of andere manier, zowel op strategisch vlak als op het vlak van financiering en samenwerking, maar ook op het creatieve vlak, wat zo belangrijk is, denken we dat we met deze steun, met dit niveau van nieuwe samenwerking, een veel breder publiek kunnen bereiken, en dat is ook ons gezamenlijke doel."
──Tamara Tatishvili (Managing Partner, Hoofd van het Hubert Bals Fonds)
………………………………………………………………
"Als bedrijf steunen we vluchtelingen al meer dan 20 jaar. Toen we begonnen met deze steun, telde de vluchtelingenpopulatie 30 tot 40 miljoen, en nu is dat aantal verdrievoudigd tot meer dan 120 miljoen. We moeten dus nadenken over innovatievere manieren om vluchtelingen te ondersteunen. We moeten samenwerken, we moeten ons verenigen, om deze problemen te overwinnen, om ze vanuit meerdere invalshoeken aan te pakken. Dit fonds is een pure vorm van steun, een pure toewijding om ontheemden te helpen, om hen een stem te geven, om hen in de maatschappij te brengen."
──Koji Yanai (UNIQLO)
………………………………………………………………
"Toen ik For Sama maakte, was de eerste uitdaging die ik tegenkwam het gevoel dat niemand dit verhaal wilde horen. Mensen zijn het zat om over ontheemding en vluchtelingen te horen – het is overal – en het laatste wat ze willen is de bioscoop inlopen en wéér een film erover zien. Maar voor mij draaide het vertellen van dit verhaal om proberen te begrijpen wat er gebeurd was, om een manier te vinden om ermee te leven, om het te accepteren. Toen de film uitkwam en mensen kwamen kijken, zag ik hoe het echt gedachten en harten kon veranderen. Het gaf mij, en de verhalen van zoveel mensen zoals ik, het gevoel dat ze gezien werden. En als je zoveel meemaakt in je leven terwijl je probeert een film te maken – en ik weet zeker dat velen hier zich daarin kunnen herkennen – heb je tijd, ruimte en steun nodig om creatief te blijven en door te gaan."
──Waad Al-Kateab (Filmmaker / Burgerjournalist)
……………………………………………………………………
"Ik ontmoette Amin toen ik 15 was. Ik kwam niet zomaar van buitenaf om een vluchtelingendocumentaire te maken. Ik was geïnteresseerd in mijn vriendin, en ik denk dat fundamentele menselijke interesse cruciaal is om deze verhalen te kunnen vertellen. Waads film "For Sama" is zo ongelooflijk ontroerend omdat het niet alleen over de verschrikkingen van oorlog gaat, maar ook over liefde en moederschap. "FLEE" opende de deur naar veel mensen die normaal gesproken niet met dit soort verhalen in aanraking zouden komen. Ik hoop echt dat de mensen die deze subsidies krijgen hun creativiteit zullen gebruiken en ons echt zullen verrassen en enthousiasmeren met verhalen die menselijk zijn, en niet alleen vluchtelingenverhalen, maar menselijke verhalen die ons allemaal zullen raken."
──Jonas Poher Rasmussen (Filmregisseur)
……………………………………………………………………
Laten we een kijkje nemen achter de schermen bij het Global Refugee Forum, waar ideeën werden uitgewerkt door een diverse groep, waaronder figuren uit de filmwereld en studentenvluchtelingen uit Afghanistan.
Vraag 1: kun je ons vertellen hoe UNIQLO betrokken raakte bij de oprichting van het Displacement Film Fund?
"Eens in de vier jaar komt het Global Refugee Forum bijeen om oplossingen te bespreken voor de problemen waarmee vluchtelingen te maken hebben. Dit forum, dat zich richt op de UNHCR, is een plek waar overheids- en bedrijfsleiders in contact kunnen komen met mensen die ontheemd zijn geraakt, en met burgers. In 2023 werd het evenement mede georganiseerd door Japan, met UNIQLO als een van de sprekers uit het bedrijfsleven, waardoor ik erbij kon zijn.
De avond ervoor hadden we de kans om onze ideeën te bespreken tijdens een gezamenlijk diner. Aan mijn tafel zaten figuren zoals Ke Huy Quan, winnaar van een Oscar voor Beste Mannelijke Bijrol en voormalig vluchteling. Er was ook een vluchteling uit Afghanistan die nu in Berlijn studeert en eigenaar is van een bedrijf dat vluchtelingen in het Midden-Oosten ondersteunt. We raakten aan de praat over de sterke connotatie van lijden en pijn die het woord vluchteling met zich meebrengt, maar als de verhalen van deze mensen gehoord zouden worden, zou dat leiden tot meer sympathie en begrip.
Net zoals Ke Huy Quan ooit als vluchteling leefde, kunnen ontheemden later acteur, regisseur of schrijver worden. We gebruiken het woord 'vluchteling' meestal alsof het de persoon definieert, maar vóór hun ontheemding deden veel van deze mensen geavanceerd werk. Aan tafel realiseerden we ons dat we iets konden doen om ontheemden in staat te stellen films te maken, dus hebben we ons ertoe verbonden dit te realiseren. Door te jongleren met verschillende tijdzones, ontmoetten we elkaar regelmatig online en kregen we steun van het International Film Festival Rotterdam, wat leidde tot de oprichting van het Displacement Film Fund."
Vraag 2: hoe onderscheidt dit project zich van de andere vluchtelingenondersteuningsprogramma's bij UNIQLO?
"UNIQLO richt zich op vier pijlers van vluchtelingenondersteuning: noodhulp, kledingondersteuning, ondersteuning bij zelfstandigheid en ondersteuning bij werk. Centraal staat de nadruk op de fundamentele waardigheid als mens, net als voor ieder van ons. Niet "vluchtelingen" tussen aanhalingstekens, maar individuen die gedwongen zijn hun huis te verlaten. Alle steun is gebaseerd op geloof in hun potentieel en hun toekomst."
"Wat betreft het niet als buitenstaanders behandelen van vluchtelingen, is het Displacement Film Fund consistent met onze andere steunprogramma's. Niets overstijgt taal en grenzen zoals film. Ze kunnen zelfs sympathie opwekken bij mensen die voorheen weinig interesse hadden in vluchtelingenproblematiek. Film heeft een bijzonder vermogen om de geest te prikkelen."
Vraag 3: kun je een paar voorbeelden van "vluchtelingencinema" uit het verleden aanbevelen?
"Flee van Jonas Poher Rasmussen, lid van de selectiecommissie van het Displacement Film Fund, gebruikt animatie om de ervaringen van een jongeman te verbeelden die gedwongen werd Afghanistan te ontvluchten. Jonas' pogingen om een holistisch, persoonlijk verhaal te presenteren, in plaats van alleen een vluchtelingenverhaal, leverden de film brede bewondering op."
Ik raad ook The Old Oak van Ken Loach aan. De film speelt zich af in het noordoosten van Engeland en vertelt het verhaal van een pub die het middelpunt wordt van een gemeenschap van ontheemden uit Syrië. De film heeft een verbluffend vermogen om de perspectieven over te brengen van gemeenschappen die moeilijke tijden doormaken.
Ik ben ook dol op Blind Ambition, een humoristische documentaire geregisseerd door Warwick Ross en Robert Coe. Vier vluchtelingen uit Zimbabwe vinden werk in Zuid-Afrika als sommelier en belanden uiteindelijk in wedstrijden op wereldniveau. Net als het verhaal van het Jamaicaanse bobsleeteam bruist het van de positiviteit, ondanks de grote tegenslagen. Een bemoedigend verhaal dat iedereen zal aanspreken.
Als medeoprichter van het Displacement Film Fund heeft UNIQLO € 100.000,- gedoneerd om een stem te geven aan mensen die gedwongen zijn hun thuis te ontvluchten. Door filmmakers te ondersteunen die krachtige verhalen over ontheemding delen, weerspiegelt het initiatief UNIQLO's Made for All-filosofie – met de kracht van film als brug naar empathie en begrip voor de ervaring van vluchtelingen.
Het Displacement Film Fund is opgericht om het werk van ontheemde filmmakers, of filmmakers met een bewezen staat van dienst in het creëren van authentieke verhalen over de ervaringen van ontheemden, te ondersteunen en te financieren. De pilot voor de financiering van korte films werd gelanceerd op het Internationaal Filmfestival Rotterdam 2025 door UNHCR Goodwill Ambassador Cate Blanchett, met steun van Master Mind, UNIQLO, Droom en Daad, de Tamer Family Foundation en de Amahoro Coalition als founding partners, het Hubert Bals Fonds als managementpartner en UNHCR, de VN-vluchtelingenorganisatie, als strategisch partner.
Het Displacement Film Fund, dat in 2025 als pilot wordt uitgevoerd, zal vijf individuele productiesubsidies van € 100.000,- toekennen. Het doel van het fonds is om ondervertegenwoordigde stemmen te ondersteunen, met name filmmakers uit landen en regio's waar de lokale filmproductie en infrastructuur ontbreken of beperkt zijn.
De vijf filmmakers werden door IFFR bekendgemaakt voorafgaand aan een paneldiscussie op het filmfestival van Cannes. De kandidaten zijn Maryna Er Gorbach uit Oekraïne, Mo Harawe uit Somalië, Hasan Kattan uit Syrië, Mohammad Rasoulof uit Iran en Shahrbanoo Sadat uit Afghanistan.
Geen reportage of onderzoek, maar een portret van mensen die hun eigen leven leiden. Cinema laat ons zien wat er na vluchten komt.
Tijdens de première van The Other Side of Hope zei regisseur Aki Kaurismäki: "Mijn doel met deze film was om de Europese tendens te doorbreken om vluchtelingen te zien als zielige slachtoffers of als arme migranten die je baan, je vrouw, je huis of je auto stelen." Film kan een verschil maken in het leven van vluchtelingen. Afgelopen januari werd op het Internationaal Filmfestival Rotterdam een nieuw project aangekondigd, het Displacement Film Fund, en UNIQLO heeft dit initiatief van harte gesteund.
Hoe vluchtelingen, asielzoekers en ontheemden zich vaak onzichtbaar voelen, en hoe we hun verhalen zichtbaarder kunnen maken.
Het International Film Festival Rotterdam (IFFR), dat in Nederland wordt gehouden, is een van de belangrijkste filmfestivals van Europa. Dit jaar werd onder andere het nieuwe Displacement Film Fund aangekondigd en vond er een paneldiscussie plaats tussen filmregisseurs en andere betrokkenen bij het fonds. Hier zijn enkele hoogtepunten van het panel.
………………………………………………………………
Een nieuwe subsidieregeling voor korte films, waarvan in de pilotversie vijf filmmakers zullen profiteren.
"We zijn enorm trots op het kader dat filmmakers wereldwijd ondersteunt en baanbrekend werk levert in vaak enorm uitdagende omgevingen. We worden gezien als de ideale managementpartner om dit essentiële fonds mogelijk te maken. Als festival dat een zeer grote community opbouwt, en als forum voor korte films, bestaat meer dan de helft van de 450 opgenomen films uit korte of middellange premières. Dat we nu ook de mogelijkheid hebben om een deel van de productie van korte films te financieren, is ook voor IFFR een geweldige mijlpaal."
──Vanja Kaludjercic (festivaldirecteur van IFFR)
……………………………………………………………………
"Het Displacement Film Fund is opgericht om het werk van ontheemde filmmakers, of filmmakers met een bewezen staat van dienst in het creëren van authentieke verhalen over de ervaringen van ontheemden, te ondersteunen en te financieren. We beschouwen dit momenteel natuurlijk als ongelooflijk urgent. Ik wil in het bijzonder Cate Blanchett bedanken voor haar leiderschap, die de drijvende kracht achter dit initiatief is geweest sinds een groep mensen elkaar in december 2023 ontmoette tijdens het Global Refugee Forum, georganiseerd door de UNHCR. En ik wil ook mijn dank uitspreken aan Koji Yanai, een van de oprichters."
──Clare Stewart (Managing Director van IFFR)
……………………………………………………………………
"Op dit moment is wereldwijd één op de 67 mensen gedwongen ontheemd. Achter deze duizelingwekkende statistieken gaan echte verhalen schuil, individuele verhalen over hoop, veerkracht en verlies. We geloven allemaal dat film een cruciale rol speelt bij het versterken van die verhalen en het geven van een stem aan mensen die dat niet hebben."
──Uzma Hasan (Moderator paneldiscussie / Filmproducent)
……………………………………………………………………
"Het gaat om de urgentie van de situatie. Ik vind het verbijsterend, ik denk dat we dat allemaal vinden, hoe enorm, omvangrijk en urgent deze situatie is, maar toch lijken deze verhalen niet mainstream te worden.
Ik ben al bijna 10 jaar goodwill-ambassadeur voor de UNHCR. Ik heb het voorrecht gehad om met de UNHCR het veld in te gaan om vluchtelingen, asielzoekers, staatlozen en ontheemden te ontmoeten en hun verhalen te horen. Hun levenservaring is inspirerend voor me geweest. Ik ben geïnspireerd door hun veerkracht, hun moed en hun doorzettingsvermogen. Hun verhalen tarten elke verbeelding. Hun humor en vrijgevigheid in moeilijke tijden. We hadden het erover hoe vluchtelingen, asielzoekers en ontheemden zich vaak onzichtbaar voelen en hoe we hun verhalen zichtbaarder kunnen maken. Het idee was om hen te ondersteunen tijdens hun ontheemding, maar ook om de verhalen niet te ghettoïseren, maar om ze in de mainstream te brengen."
──Cate Blanchett (Acteur / UNHCR Goodwill Ambassador)
……………………………………………………………………
"We zijn van mening dat het Hubert Bals Fonds, met zijn nalatenschap en meer dan 30 jaar ervaring in verschillende delen van de wereld, waar helaas, en heel realistisch gezien, de filminfrastructuur niet bestaat, of zeer zwak is, of de vrijheid van meningsuiting ernstig wordt belemmerd. Dit is dus niet echt een nieuw terrein voor ons, maar het is wel een missie op grotere schaal, die echt die urgentie benadrukt. De korte film is echt iets waar IFFR sterk in is. Dit is het festival dat de korte film in al zijn vormen en gedaanten viert. Dus op de een of andere manier, zowel op strategisch vlak als op het vlak van financiering en samenwerking, maar ook op het creatieve vlak, wat zo belangrijk is, denken we dat we met deze steun, met dit niveau van nieuwe samenwerking, een veel breder publiek kunnen bereiken, en dat is ook ons gezamenlijke doel."
──Tamara Tatishvili (Managing Partner, Hoofd van het Hubert Bals Fonds)
………………………………………………………………
"Als bedrijf steunen we vluchtelingen al meer dan 20 jaar. Toen we begonnen met deze steun, telde de vluchtelingenpopulatie 30 tot 40 miljoen, en nu is dat aantal verdrievoudigd tot meer dan 120 miljoen. We moeten dus nadenken over innovatievere manieren om vluchtelingen te ondersteunen. We moeten samenwerken, we moeten ons verenigen, om deze problemen te overwinnen, om ze vanuit meerdere invalshoeken aan te pakken. Dit fonds is een pure vorm van steun, een pure toewijding om ontheemden te helpen, om hen een stem te geven, om hen in de maatschappij te brengen."
──Koji Yanai (UNIQLO)
………………………………………………………………
De film vertelt het verhaal van Waad al-Kateabs leven gedurende vijf jaar van de opstand in Aleppo, Syrië. Ze wordt verliefd, trouwt en baart Sama, terwijl er om haar heen een catastrofaal conflict ontstaat. For Sama won in 2019 de "L'oeil d'or", de prijs voor beste documentaire, op het filmfestival van Cannes.
"Toen ik For Sama maakte, was de eerste uitdaging die ik tegenkwam het gevoel dat niemand dit verhaal wilde horen. Mensen zijn het zat om over ontheemding en vluchtelingen te horen – het is overal – en het laatste wat ze willen is de bioscoop inlopen en wéér een film erover zien. Maar voor mij draaide het vertellen van dit verhaal om proberen te begrijpen wat er gebeurd was, om een manier te vinden om ermee te leven, om het te accepteren. Toen de film uitkwam en mensen kwamen kijken, zag ik hoe het echt gedachten en harten kon veranderen. Het gaf mij, en de verhalen van zoveel mensen zoals ik, het gevoel dat ze gezien werden. En als je zoveel meemaakt in je leven terwijl je probeert een film te maken – en ik weet zeker dat velen hier zich daarin kunnen herkennen – heb je tijd, ruimte en steun nodig om creatief te blijven en door te gaan."
──Waad Al-Kateab (Filmmaker / Burgerjournalist)
……………………………………………………………………
"Ik ontmoette Amin toen ik 15 was. Ik kwam niet zomaar van buitenaf om een vluchtelingendocumentaire te maken. Ik was geïnteresseerd in mijn vriendin, en ik denk dat fundamentele menselijke interesse cruciaal is om deze verhalen te kunnen vertellen. Waads film "For Sama" is zo ongelooflijk ontroerend omdat het niet alleen over de verschrikkingen van oorlog gaat, maar ook over liefde en moederschap. "FLEE" opende de deur naar veel mensen die normaal gesproken niet met dit soort verhalen in aanraking zouden komen. Ik hoop echt dat de mensen die deze subsidies krijgen hun creativiteit zullen gebruiken en ons echt zullen verrassen en enthousiasmeren met verhalen die menselijk zijn, en niet alleen vluchtelingenverhalen, maar menselijke verhalen die ons allemaal zullen raken."
──Jonas Poher Rasmussen (Filmregisseur)
……………………………………………………………………
(Van links naar rechts) Clare Stewart, Tamara Tatishvili, Vanja Kaludjercic, Waad Al-Kateab, Uzma Hasan, Jonas Poher Rasmussen, Cate Blanchett, Koji Yanai
Niets overstijgt taal en grenzen zoals film.
Koji Yanai / Directeur, Fast Retailing Co., Ltd. Leidt duurzaamheid en marketing. Producent van The Tokyo Toilet, een project waarbij zeventien openbare toiletten in Shibuya worden gerenoveerd, en Perfect Days, een film geregisseerd door Wim Wenders.
Laten we een kijkje nemen achter de schermen bij het Global Refugee Forum, waar ideeën werden uitgewerkt door een diverse groep, waaronder figuren uit de filmwereld en studentenvluchtelingen uit Afghanistan.
Vraag 1: kun je ons vertellen hoe UNIQLO betrokken raakte bij de oprichting van het Displacement Film Fund?
"Eens in de vier jaar komt het Global Refugee Forum bijeen om oplossingen te bespreken voor de problemen waarmee vluchtelingen te maken hebben. Dit forum, dat zich richt op de UNHCR, is een plek waar overheids- en bedrijfsleiders in contact kunnen komen met mensen die ontheemd zijn geraakt, en met burgers. In 2023 werd het evenement mede georganiseerd door Japan, met UNIQLO als een van de sprekers uit het bedrijfsleven, waardoor ik erbij kon zijn.
De avond ervoor hadden we de kans om onze ideeën te bespreken tijdens een gezamenlijk diner. Aan mijn tafel zaten figuren zoals Ke Huy Quan, winnaar van een Oscar voor Beste Mannelijke Bijrol en voormalig vluchteling. Er was ook een vluchteling uit Afghanistan die nu in Berlijn studeert en eigenaar is van een bedrijf dat vluchtelingen in het Midden-Oosten ondersteunt. We raakten aan de praat over de sterke connotatie van lijden en pijn die het woord vluchteling met zich meebrengt, maar als de verhalen van deze mensen gehoord zouden worden, zou dat leiden tot meer sympathie en begrip.
Net zoals Ke Huy Quan ooit als vluchteling leefde, kunnen ontheemden later acteur, regisseur of schrijver worden. We gebruiken het woord 'vluchteling' meestal alsof het de persoon definieert, maar vóór hun ontheemding deden veel van deze mensen geavanceerd werk. Aan tafel realiseerden we ons dat we iets konden doen om ontheemden in staat te stellen films te maken, dus hebben we ons ertoe verbonden dit te realiseren. Door te jongleren met verschillende tijdzones, ontmoetten we elkaar regelmatig online en kregen we steun van het International Film Festival Rotterdam, wat leidde tot de oprichting van het Displacement Film Fund."
Vraag 2: hoe onderscheidt dit project zich van de andere vluchtelingenondersteuningsprogramma's bij UNIQLO?
"UNIQLO richt zich op vier pijlers van vluchtelingenondersteuning: noodhulp, kledingondersteuning, ondersteuning bij zelfstandigheid en ondersteuning bij werk. Centraal staat de nadruk op de fundamentele waardigheid als mens, net als voor ieder van ons. Niet "vluchtelingen" tussen aanhalingstekens, maar individuen die gedwongen zijn hun huis te verlaten. Alle steun is gebaseerd op geloof in hun potentieel en hun toekomst."
In een vluchtelingenkamp in Cox's Bazar, Bangladesh, sprak Koji Yanai met documentairefotografen die als Rohingya-vluchteling leven en verslag doen van hun huidige situatie.
"Wat betreft het niet als buitenstaanders behandelen van vluchtelingen, is het Displacement Film Fund consistent met onze andere steunprogramma's. Niets overstijgt taal en grenzen zoals film. Ze kunnen zelfs sympathie opwekken bij mensen die voorheen weinig interesse hadden in vluchtelingenproblematiek. Film heeft een bijzonder vermogen om de geest te prikkelen."
Vraag 3: kun je een paar voorbeelden van "vluchtelingencinema" uit het verleden aanbevelen?
"Flee van Jonas Poher Rasmussen, lid van de selectiecommissie van het Displacement Film Fund, gebruikt animatie om de ervaringen van een jongeman te verbeelden die gedwongen werd Afghanistan te ontvluchten. Jonas' pogingen om een holistisch, persoonlijk verhaal te presenteren, in plaats van alleen een vluchtelingenverhaal, leverden de film brede bewondering op."
FLEE / Genomineerd voor drie categorieën bij de 94e Academy Awards (Beste Animatiefilm, Beste Documentaire, Beste Internationale Speelfilm). Bekroond met de Grand Jury Prize op het Sundance Film Festival 2021. © Jonas Poher Rasmussen
Ik raad ook The Old Oak van Ken Loach aan. De film speelt zich af in het noordoosten van Engeland en vertelt het verhaal van een pub die het middelpunt wordt van een gemeenschap van ontheemden uit Syrië. De film heeft een verbluffend vermogen om de perspectieven over te brengen van gemeenschappen die moeilijke tijden doormaken.
Ik ben ook dol op Blind Ambition, een humoristische documentaire geregisseerd door Warwick Ross en Robert Coe. Vier vluchtelingen uit Zimbabwe vinden werk in Zuid-Afrika als sommelier en belanden uiteindelijk in wedstrijden op wereldniveau. Net als het verhaal van het Jamaicaanse bobsleeteam bruist het van de positiviteit, ondanks de grote tegenslagen. Een bemoedigend verhaal dat iedereen zal aanspreken.
Blind Ambition / Een documentaire over vluchtelingen uit Zimbabwe die werk vinden als sommelier in een beroemd Zuid-Afrikaans restaurant en uiteindelijk meedoen aan een internationale wedstrijd. © 2020 Third Man Films Pty Ltd / Verkocht door Albatros
UNIQLO steunt de lancering van het Displacement Film Fund
Als medeoprichter van het Displacement Film Fund heeft UNIQLO € 100.000,- gedoneerd om een stem te geven aan mensen die gedwongen zijn hun thuis te ontvluchten. Door filmmakers te ondersteunen die krachtige verhalen over ontheemding delen, weerspiegelt het initiatief UNIQLO's Made for All-filosofie – met de kracht van film als brug naar empathie en begrip voor de ervaring van vluchtelingen.
Het Displacement Film Fund is opgericht om het werk van ontheemde filmmakers, of filmmakers met een bewezen staat van dienst in het creëren van authentieke verhalen over de ervaringen van ontheemden, te ondersteunen en te financieren. De pilot voor de financiering van korte films werd gelanceerd op het Internationaal Filmfestival Rotterdam 2025 door UNHCR Goodwill Ambassador Cate Blanchett, met steun van Master Mind, UNIQLO, Droom en Daad, de Tamer Family Foundation en de Amahoro Coalition als founding partners, het Hubert Bals Fonds als managementpartner en UNHCR, de VN-vluchtelingenorganisatie, als strategisch partner.
Het Displacement Film Fund, dat in 2025 als pilot wordt uitgevoerd, zal vijf individuele productiesubsidies van € 100.000,- toekennen. Het doel van het fonds is om ondervertegenwoordigde stemmen te ondersteunen, met name filmmakers uit landen en regio's waar de lokale filmproductie en infrastructuur ontbreken of beperkt zijn.
De vijf filmmakers werden door IFFR bekendgemaakt voorafgaand aan een paneldiscussie op het filmfestival van Cannes. De kandidaten zijn Maryna Er Gorbach uit Oekraïne, Mo Harawe uit Somalië, Hasan Kattan uit Syrië, Mohammad Rasoulof uit Iran en Shahrbanoo Sadat uit Afghanistan.
Filmmakers van het Displacement Film Fund, van links naar rechts: Hasan Kattan, Maryna Er Gorbach (foto: Rafal Nowak), Mohammad Rasoulof, Shahrbanoo Sadat, Mo Harawe